Վազգեն Սարգսյանի ապրիլմեկյան կատակը

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿ / Այսօր՝ ապրիլի 1-ին, ամբողջ աշխարհում նշվում է երգիծանքի եւ ծիծաղի օրը։ Տոնի ծագման բազմաթիվ տարբերակներ կան, սակայն դրանք բոլորն էլ հիմնականում կապվում են գարնանային Նոր տարվա հետ, որի տոնակատարություններն ուղեկցվում էին կատակներով ու զվարճալի չարություններով, ուրախ խաղերով:

Հայաստանում այս օրը համարում են խաբելու օր, թեեւ ՀՀ կառավարության 2006թ. փետրվարի 16-ի հատուկ որոշմամբ ապրիլի մեկը պետականորեն ճանաչվել է որպես Հումորի եւ երգիծանքի պաշտոնական օր: Այս առիթով «Ոզնի» թերթի գլխավոր իմբագիր Արամայիս Սահակյանն ասել էր․ «Առաջ ապրիլի 1-ն անվանում էին «խաբելու օր», բայց, քանի որ հիմա բոլոր օրերն են «խաբելու օր», եկեք ապրիլի 1-ը հումորի օր անվանենք»:

Ու, անկախ բոլոր դժվարություններից ու խնդիրներից, ապրիլի 1-ին շատերն են իրենց թույլ տալիս մի փոքր ժպտալ եւ կատակել։ Օրը նաեւ լավագույն առիթներից է վերհիշելու մեզ հետ կատարված ամենաանհավանական կատակները։

Գրող, հրապարակախոս Մերուժան Տեր-Գուլանյանն armtimes.com-ին պատմեց, որ ապրիլի մեկին ինքը շատ կատակներ չի արել, սակայն «իր գլխին շատերն են սարքել»։

«Երբ «Գարուն» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էի, Վազգեն Սարգսյանը նույնպես այնտեղ էր աշխատում, ապրիլի մեկին, սովորական աշխատանքային օր էր, ես էլ սովորաբար մոռանում եմ այդ օրը, կատակներ չեմ անում, մեկ էլ գործավարուհիս սելեկտորով զանգեց ու ասաց, որ հեղինակ է եկել, բերել է պատմվածք, ասացի դուրս պիտի գամ, թող արագ մտնի ներս, ասաց՝ լավ։

Մեկ էլ դուռը դանդաղ, ճռռոցով բացվում է, տեսնեմ մի հսկա շուն՝ բերանում ոլորած թղթերով մտնում է ներս ու հետեւից դուռը շրխկոցով փակվում է։ Իմ աշխատասենյակում մնում ենք ես եւ շունը։ Խելացի, հրաշալի աչքերով շուն էր, շոյեցի գլուխը, բերանից թղթերը վերցրեցի, Էդվարդ Խաչիկյանի պատմվածքներն էին, դե գլխի ընկա, որ կատակել են, հիշեցի, որ ապրիլի մեկն է»,-ժպիտով պատմում է Տեր-Գուլանյանը։

Սակայն, գրողը որոշել է չհանձնվել եւ հյուրին հավուր պատշաճի է ընդունել։

«Երբ հյուր է գալիս մոտդ, սուրճով հյուրասիրում ես, ես էլ որոշեցի սեղմել սելեկտորի կոճակն ու գործավարուհուս ասացի․ «Երկու սուրճ՝ մեկը քաղցր», իսկ ես, սովորաբար, դառն եմ խմում։ Մեկ էլ դուռը բացվեց ու Վազգենը հոմերյան քրքիջով ներս մտավ, ասաց՝ մտածում էի չորրորդ հարկից կգցես քեզ, էլ չգիտեինք, որ շնից չես վախենա։ Հրաշալի օր էր»,-հիշում է Մերուժան Տեր-Գուլանյանը։

Հայ գեղանկարիչ, բանաստեղծ Սամվել Սեւադան էլ հիշում է, թե ինչպես է կոմպոզիտոր Սասուն Պասկեւիչյանին խաբել։

«Տարիներ առաջ, երբ Ամերիկայի միացյալ նահանգներում էի ապրում, ապրիլի մեկն էր, ինձ զանգեց Սասուն Պասկեւիչյանը, ով նույնպես ԱՄՆ-ում էր ապրում, ասաց, որ գրականագետ Լեւոն Հախվերդյանն է եկել, արի, որովհետեւ այսօր խորոված ենք սարքում, նստենք միասին։

Բայց այդ պահին շատ զբաղված էի, չէի կարող գնալ, անցա գործերիս, մեկ էլ մի կես ժամ հետո նորից զանգեց, թե ապեր արի, շուտ արա, ասացի, վայ եկել եմ, մնացել եմ ֆրիվեյի վրա, մեքենաս փչացել է, կանգնած եմ մնացել ու անջատեցի հեռախոսը, դու մի ասա, սա վեր է կենում, գնում հասնում է իմ ասած տեղը, ման է գալիս չի գտնում, քոռ ու փոշման գնում է հետ, նորից զանգում է ինձ, էլի նույն պատմությունն եմ պատմում, Պասկեւիչյանը նորից գնում է ասածս տեղը։ Ի վերջո զգացի, որ վատ բան եմ անում, վեր կացա, գնացի իրենց մոտ, արդեն ուզում էի պատմել, որ կատակել եմ, կինն աչքով-ունքով հասկացրեց, որ հանկարծ չասեմ, Սասունը մի քիչ նեղացկոտ է, այդպես էլ չպատմեցի։ Տարիներ անց, հաղորդումներից մեկի ժամանակ միայն պատմեցի, Սասունը նստած տեղը վեր թռավ, տարիներ հետո միայն իմացավ իրողությունը»,-ծիծաղելով պատմում է Սամվել Սեւադան։