Հայերեն
Русский


Ինչ են պայմանավորվել Պուտինն ու Ռոհանին Հայաստանի մասով

Աշխարհ
Կիսվել

ԼՐԱԳԻՐ / Մոսկվայում մարտի 28-ին հանդիպել են ՌԴ նախագահ Պուտինն ու Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին: Ռուս-իրանական հարաբերությունը կարեւոր նշանակություն ունի Հայաստանի համար, ընդ որում երկակի իմաստով: Նախ, թե Իրանը, թե Ռուսաստանը տարածաշրջանային կարեւոր խաղացողներ են եւ ունեն մեծ դերակատարություն անվտանգության եւ տնտեսական հեռանկարների մասով:
Շաբաթներ առաջ Իրանի նախագահ Ռոհանին ապրիլյան պատերազմի վերաբերյալ ասել էր, որ Թեհրանը կայունության շահագրգռությամբ պայմանավորված պատվիրակություններ է ուղարկել թե Երեւան, թե Բաքու, ռազմական գործողությունները դադարեցնելու ուղղությամբ աշխատանքի համար: Այսինքն, ապրիլյան պատերազմի հրադադարի հարցում ոչ միայն Ռուսաստանը, այլ նաեւ Թեհրանն է ունեցել գործուն մասնակցություն:
Մոսկվան եւ Թեհրանը նաեւ Ադրբեջանի հետ եռակողմ ֆորմատի մասնակից են, նախորդ տարի ամռանը Բաքվում տեղի ունեցավ Պուտին-Ռոհանի-Ալիեւ հանդիպում:
Միեւնույն ժամանակ, Թեհրանն ու Մոսկվան գործուն դերակատարում ունեն սիրիական ճգնաժամում, որն անկասկած իր ազդեցությունն ունի նաեւ կովկասյան իրողությունների վրա: Իրանի եւ Ռուսաստանի հարաբերության համատեքստում տեղ ունի նաեւ Թուրքիայի խնդիրը:
Այդ ընդգրկուն եւ բազմակողմանի ասպեկտներից բացի, Իրանի եւ Ռուսաստանի երկկողմ հարաբերությունը Հայաստանի համար կարեւոր է նաեւ մեկ այլ, ասպեկտով, որը պետք է չլիներ, բայց կա:
Բանն այն է, որ հայ-իրանական հարաբերության զարգացումն ու ընդլայնումը կարող է Հայաստանն օժտել տնտեսական անկախությամբ, դրանից բխող նաեւ անվտանգային հեռանկարներով, ինչն էլ կարող է հանգեցնել Հայաստանի վրա Ռուսաստանի ազդեցության թուլացման:
Իրանի հետ հարաբերության խորացման առումով Երեւանը բավական զգուշավոր է իր քայլերում, որպեսզի դրանով չբարկացնի Ռուսաստանին: Կամ այդ քայլերը կատարում է միայն Ռուսաստանի հետ համաձայնեցնելուց հետո:
Լավագույն վկայությունը հայ-իրանական գազատարն է, որը կառուցվեց, սակայն այնպես, որ չունենա տարանցիկ հնարավորություն: Վիկիլիքսի բացահայտումներից հայտնի դարձավ, որ Հայաստանի էներգետիկայի նախկին նախարարներից մեկը խոստովանել էր, որ գազամուղը կառուցվել է Մոսկվայի մեծ դիմադրության պայմաններում, եւ հենց այդ պատճառով էլ այն ունի նեղ տրամաչափ:
Անգամ Իրանի եւ Արեւմուտքի միջեւ միջուկային համաձայնությունից հետո, երբ այդ երկրի հանդեպ պատժամիջոցների մի զգալի մասը չեղարկվեց, հայ-իրանական հարաբերության դինամիկան դեռեւս չի կրել շոշափելի փոփոխություն:
Իրանը մշտապես իր դժգոհությունն է ակնարկել այդ կապակցությամբ: Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին բազմաթիվ անգամներ խոսել է հայ-իրանական ծրագրերում հետեւողականության անհրաժեշտության մասին, ակնարկելով, որ պայմանավորվածությունները դանդաղ են կատարվում:
Օրինակները կարելի է թվարկել երկար, սկսած հայ-իրանական երկաթուղու մասին նախագծից, դրա վերաբերյալ Ռուսաստանից հնչած հայտարարություններից, որոնք երկաթուղին որակում էին պատ, մինչեւ Հայաստանին էժան գազ մատակարարելու վերաբերյալ Իրանի դեսպանի հայտարարություններն ու Երեւանի անտարբերությունը դրանց հանդեպ:
Ահա այդ ամբողջ համատեքստում, Մոսկվայի եւ Թեհրանի հարաբերությունը Հայաստանի համար ստանում է առանձնահաուկ նշանակություն, եւ մեծ է հավանականությունը, որ այդ հարաբերության տիրույթում լինեն նաեւ Հայաստանի վերաբերյալ քննարկումներ՝ հայ-իրանական հարաբերության մասով, երբ Մոսկվան եւ Թեհրանը կհարաբերվեն նաեւ Երեւանի «վրայով»: Առավել եւս, որ օրերս Սերժ Սարգսյանի Մոսկվա կատարած այցի ընթացքում Գազպրոմի նախագահ Միլլերը հայտարարել էր, թե մոտ ապագայում Գազպրոմին պատկանող Հրազդանի ՊՇԷԿ 5-րդ բլոկը կսկսի Իրանի հետ գազ էլեկտրաէներգիայի դիմաց փոխանակման գործարք:
Հայտնի է նաեւ, որ ամիսներ առաջ Երեւանում կնքվել է ռուս-վրաց-հայ-իրանական քառակողմ հուշագիր՝ էներգետիկ ոլորտում գործակցության մասին:
Ներկայում խոսվում է նաեւ Իրանի հետ Հայաստանի սահմանին՝ Մեղրիում ազատ տնտեսական գոտի հիմնելու մասին: Այդ սահմանը ներկայում նաեւ ԵՏՄ-Իրան սահման է, եւ այդ առումով հայ-իրանական հարաբերությունը նաեւ գործնական իմաստով զգալիորեն պատվիրակված է ԵՏՄ-ին՝ առնվազն որոշակի լիազորություններով, որքանով ԵՏՄ-ին է պատվիրակված Հայաստանի ինքնիշխանությունը:
Այս տեսանկյունից ակնհայտ է, որ Երեւանն իր անմիջական հարեւանի հետ գտնվելով ջերմ ու բարեկամական հարաբերության մեջ, այդ հարաբերության տնտեսական զարգացման հեռանկարի մասով չափազանց բարդ ու խճճված մի հանգույցում է, որտեղ այդքան էլ պարզ չէ, թե հայ-իրանական հարաբերությունը որքանով է Հայաստանից կախված, իսկ որքանով է կախված Ռուսաստանից ու ԵՏՄ-ից:
Այդ իրավիճակում, չարյաց փոքրագույն է թվում, երբ Թեհրանը Մոսկվայի հետ կարող է Երեւանի համար շահեկան որեւէ բան պայմանավորվել, որովհետեւ մեծագույն խնդիրը՝ հայ-իրանական հարաբերություններում Հայաստանի լիարժեք սուբյեկտությունը, մնում է բաց:

Կիսվել
Լրահոս
Հորմուզի նեղուցում նավթատար տանկերի վրա հարձակում է տեղի ունեցել3 անձանց մահվան ելքով դժբախտ դեպքը չի եղել շինարարական աշխատանքի ընթացքում. «Դեֆանս Հաուզինգը» պարզաբանում է տարածելՎեհափառի հետ հանդիպմանը կարևորվել է Հայոց Եկեղեցու դերն ազգային ինքնության պահպանման գործումՀոկտեմբերի 5-ից ժամանակավորապես դադարեցվում է ՀՀ դեսպանությունների և հյուպատոսական հիմնարկների միջոցով անձնագրերի տրամադրման, փոխանակման ծառայության մատուցումըՍեպտեմբերի 30-ին և հոկտեմբերի 1-ին Երևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներԵրուսաղեմի հայկական թաղամասում տղամարդը փորձել է պղծել Սուրբ Հակոբ վանքըՀորդառատ անձրևներ են սպասվում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԲախվել են «Tesla»-ն և Վերին Ծաղկավան բնակավայրի վարչական ղեկավարի «Lexus GX470»-ըՆոյեմբերի 3-ին ՌԴ-ում ուժի մեջ կմտնի Պուտինի կողմից ստորագրված օրենքը միգրանտների արտաքսման հիմքերի ընդլայնման մասին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամներն ու կուսակցության խորհրդի անդամը հյուրընկալել են IODA առաքելության ներկայացուցիչներինՎեոլիա Գրուպի ֆինանսավորմամբ ջրաչափերի ցուցմունքների հեռահար գրանցման համակարգ է ներդրվումԱրցախի մշակութային ժառանգության քաղաքական վերաձևակերպման մի քանի դրվագներ. ահազանգ14-ամյա տղա է մահացել Մայամի թռչող ինքնաթիռումԹրամփը կարծում է, որ նավթի գները կրկին կնվազենՓոքր Վեդիի միջնակարգ դպրոցի մարզադաշտում 12-ամյա աշակերտը ոտքով հարվածել է համադասարանցու ձեռքին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքԿոտայքի մարզում պարապլանով թռիչքի ժամանակ կինն ու հրահանգիչը կորցրել են կառավարումը և տեղափոխվել ԲԿՀայաստանի պետական կամերային նվագախումբը՝ Հնդկաստանի երեք քաղաքներում․ ՀՀ անկախության 35-ամյակին նվիրված համերգաշարՄալաթիայի համայնքային ոստիկաններն առգրավել են 2.5 կիլոգրամ մարիխուանաՄալաթիայի համայնքային ոստիկաններն առգրավել են 2.5 կիլոգրամ մարիխուանաԱմուրի մարզում ռազմական ինքնաթիռ է կործանվել. զոհեր կան«Բարսելոնան» բանակցություններ է վարել Հոլանդի տրանսֆերի շուրջՆեթանյահուն զգուշացրել է՝ նշաններ կան, որ Իսրայելի վրահարձակում է լինելուԱյս վարչախումբը սադրել է Արցախի դեմ պատերազմը, Փաշինյանը դա խոստովանել է. Ավետիք ՉալաբյանՅունիբանկը և Picsart Academy-ն երեխաների համար անցկացրին «Գիտելիքի օր» Եթե գումարը 1 միլիոն ռուբլուց պակաս է, այն կարելի է տեղափոխել առանց խոչընդոտի․ Հրայր ԿամենդատյանԱլիևի ցանկացած պահանջ մեր իշխանությունն անվերապահորեն կատարում է. Ցոլակ ԱկոպյանԲՀԿ–ն շարունակելու է պաշտպանել իր ընտրողների քաղաքական ներկայացուցչության իրավունքը. հայտարարություն Ընտրությունների դիտարկման զեկույցը հստակ արձանագրում է՝ հունիսի 7-ին Հայաստանում անցկացրած ընտրություններն ուղեկցվել են ՔՊ-ի կազմակերպած համակարգային խախտումներով․ Արամ ՎարդևանյանCOVID-ից հետո Հայաստանի կրթության մակարդակը միայն անկում է ապրում. Ատոմ ՄխիթարյանՅունիբանկը թողարկել է 10,3% և 6% արժեկտրոնային եկամտաբերությամբ դրամային և դոլարային պարտատոմսեր Պետք է մեր գործով արժանի լինենք իրենց կյանքը հայրենիքի համար չխնայած տղաներին. Արսեն Գրիգորյան«ՀայաՔվեն» դիմում-բողոքներ է ուղղել Մագդալենա Գրոնոյին և այլ բարձրաստիճան դիվանագետների«Միաժամանակ մի քանի աթոռի վրա նստելու» քաղաքականությունը մոտենում է ավարտին․ Արտակ Զաքարյան«Ռուբեն Ռուբինյանը իմ խմբակցության ղեկավարը չէ և, փառք Աստծո»․ պատգամավորը՝ IPU-ի վեհաժողովի մասնակցությունից հրաժարվելու մասինԵՀՄ նախագահ Արթուր Հովհաննիսյանն ու Հայաստանում Բուլղարիայի դեսպանը քննարկել են Հայաստանի և Բուլղարիայի միջև երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող մի շարք ծրագրեր Արցախյան հիմնահարցը ստանալու է իր արդարացի լուծումը. Մենուա ՍողոմոնյանՄիջազգային ներդրողներ և ոլորտի առաջատարներ՝ «Mining Armenia» ֆորումում Նիկոլ Փաշինյանի եվրոպական հիմնասյուները կամաց-կամաց սկսում են սասանվել․ Աննա ԿոստանյանԱյն մասին, թե ինչու Նիկոլ Փաշինյանն այլևս իրավունք չունի խոսել ժողովրդի անունից․ Ավետիք ՉալաբյանԻ՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ ԱԲ գործիքների ներդրումը Հայաստանի դպրոցներում. «Փաստ» «Նրանք ստում են, անամոթաբար ստում են ՀԱՊԿ-ի մասով». «Փաստ» Ջրամատակարարման խնդիրը՝ հերթական «աքիլլեսյան գարշապար». «Փաստ» Նպատակը հստակ է՝ մոռացության տալ. «Փաստ» «Միայն աղմուկն է ավելացել. ապագան մշուշոտ է, մարդիկ անորոշության մեջ են». «Փաստ» Ո՞ր համայնքներում ընդդիմությունը կմասնակցի ՏԻՄ ընտրություններին. «Փաստ» Նույնիսկ ԵԽԽՎ-ում չեն կարողացել մինչև վերջ «աչք փակել». «Փաստ» Դիլիջանի ստեղծագործական տան անորոշ ապագան. ինչի՞ց են անհանգստացած կոմպոզիտորները. «Փաստ» Բաքվի նախաձեռնող խումբը ՄԱԿ-ին կոչ է արել աջակցել «Արևմտյան Ադրբեջան» վերադարձին«Ռոսատոմը» աշխատում է Հայաստանի հետ «Նաիրիտ» նախագծի շրջանակներում․ ԼիխաչովՖԻԴԵ-ի նորընտիր նախագահի առաջին պաշտոնական այցը կլինի Հայաստան
Ամբողջ լրահոսը »
Ամենադիտված
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 3 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ) 4 Այն գնով, որով մենք Ռուսաստանից գազ ենք ձեռք բերում, դրան այլընտրանք չկա. Հրայր Կամենդատյան 5 Իշխանությունները միտումնավոր փոխում են երկրի վարչական սահմանները. Ցոլակ Ակոպյան
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 3 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ) 4 Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ» 5 Վթար՝ Հրազդան-Երևան երթուղին սպասարկող միկրոավտոբուսի մասնակցությամբ․ կան վիրավորներ
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 Ucom-ի աջակցությամբ մեկնարկել է ArmDrone համայնքի FPV դրոնների կրթական ծրագրի երկրորդ փուլը 3 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 4 Իտալիայում պայթյուն է տեղի ունեցել զինամթերքի արտադրության գործարանում 5 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ)