«Հասկանո՞ւմ եք, այն ամենը, ինչի մասին այսօր ամբողջ Ֆեյսբուքը եռում է, մենք վաղուց ենք ասել, ընդ որում՝ բեմից»․ Հրանտ Թոխատյան

«Հրապարակ»-ի հարցերին պատասխանել է դերասան, պրոդյուսեր, Երեւանի ավագանու ՀՀԿ խմբակցության անդամ Հրանտ Թոխատյանը։

- Պարոն Թոխատյան, Դուք առաջիններից էիք, որ արձագանքեցիք «Սասնա ծռեր» խմբի կողմից ՊՊԾ գնդի գրավմանը՝ ասելով, որ «զենքով եկածը տեռոր է բերելու, որովհետեւ սկսվում է հաշվեհարդարը, իսկ արյան վրա կառուցած որեւէ բան չի կարող լինել արդարացի»: Ձեզ անխնա քննադատեցին այս արտահայտության համար: ՊՊԾ գնդի գրավումից հետո բավական ժամանակ է անցել, զարգացումներ են տեղի ունեցել՝ կալանավորվել են խմբի անդամները, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել: Ձեր կարծիքով, այս գործն ի՞նչ ավարտ կունենա:

- Ես այդ հայտարարությունն արել էի ՊՊԾ գնդի գրավման հենց առաջին օրը: Մարդիկ կարդացել են մամուլում զետեղված իմ խոսքերի միայն այդ հատվածը եւ խորամուխ չեն եղել հետագա մտքերիս մեջ: Դրա համար էլ սկսեցին ինձ մեղադրել այն բանում, թե ես տղաներին տեռորիստ եմ անվանել: Սակայն դա սուտ է, եթե ուշադիր կարդան, կհասկանան, որ այդպես չէ: Սա՝ մեկ: Ես ասում էի, որ զենքով եթե որեւէ մեկն ուզում է մի բան փոխել, իր հետեւից կբերի տեռոր. ես նկատի ունեի՝ արյուն կթափվի: Մեր երկրի համար, ամեն դեպքում, ես գտնում եմ, որ դա սխալ կլիներ: Շատերը կարծում են, որ միայն զենքով է հնարավոր փոփոխության հասնել, իսկ ես այդպես չեմ կարծում: Դա՝ երկու: Եվ երրորդ. վերջին 25 տարվա մեջ այդ տղաներն արեցին մի քայլ, ով ինչպես կուզի, թող ընկալի այդ քայլը, բայց արվեց մի քայլ, որը 25 տարի չէր արվել: Մի անգամ փորձեց դրան մոտեցող քայլ անել Շանթ Հարությունյանը, սակայն նա միայնակ մնաց: Էսօր տղաներն արեցին այդ քայլը։ Հիմա էսպես, թե էնպես, ով ինչպես վերաբերվի նրանց արածին, այդ քայլը չի կարող չգնահատվել, որովհետեւ դա, ըստ իս, բերում է մի ալիք, որը մենք իրավունք չունենք թույլ տալ, որ հանգչի:

- Դուք նկատի ունեք հեղափոխակա՞ն ալիք, երկրում փոփոխությունների հասնելու անհրաժեշտությա՞ն ալիք:

- Իհարկե, որովհետեւ մենք, սկսած 1996 թվականի ընտրություններից մինչ այսօր, ունենք դրա շատ մեծ կարիքը՝ նկատի ունեմ փոփոխությունների: Եվ 20 տարի է՝ մենք այդ քայլը չարեցինք, քանի որ այդպես էլ չունեցանք այն ընդդիմադիր ուժը, որը կկարողանար իր ետեւից տանել մարդկանց: Որովհետեւ որը եկավ՝ փորձեց դառնալ ընդդիմադիր՝ փակագծերի մեջ, խաբեց, կես ճանապարհից ետ կանգնեց, եւ մարդիկ մնացին խաբված: Ես այդ մասին ասել եմ 20 տարի առաջ, ասում եմ հիմա եւ կասեմ միշտ, քանի չի գտնվել այն ուժը, որն իր ետեւից կտանի մարդկանց:

- Պարոն Թոխատյան, Ձեր կարծիքով, «Սասնա ծռերը» հավակնո՞ւմ են լինել այդ ուժը:

- Ես կարծում եմ, որ տղաներն ուղղակի ուզեցին ցույց տալ մի փաստ, որ եթե միավորվենք, եթե բոլորս միասին ոտքի կանգնենք, այդ դեպքում կարող ենք հասնել այն փոփոխություններին, ինչին որ ձգտում ենք: Թե չէ, այ, այսպես՝ մոտավորապես ամենաշատը 5 հազար հոգով փողոց դուրս գալը բան չի փոխի, 5 հազար հոգին շատ քիչ է: Պետք է ավելի շատ մարդիկ դուրս գան փողոց:

- Այսինքն՝ Դուք եւս համակարծիք եք, որ երկրում պետք է փոփոխություններ տեղի ունենան, շատ բաներ չպետք է լինեն այնպես, ինչպես որ կան:

- Ներողություն, իսկ Դուք «Մեա կուլպա» ներկայացումը դիտե՞լ եք: Հասկանո՞ւմ եք, 2002 թվականից այն ամենը, ինչի մասին այսօր ամբողջ Ֆեյսբուքը եռում է, մենք դեռեւս ասել ենք 2002-ին, ընդ որում՝ բեմից: Այդ ներկայացումը դիտել է մոտավորապես 350 հազար հանդիսատես: Եթե ներկայացումը տեղ հասած լիներ, այսօր փողոցում առնվազն պետք է լիներ ոչ թե 5 հազար մարդ, մի քանի տասնյակ, եթե ոչ՝ հարյուր անգամ ավել: Մինչդեռ մենք կառչել ենք այդ Ֆեյսբուքին, մեր բնակարաններին, մենք քայլ էլ չենք անում մեր իրավունքներին տեր կանգնելու, երկրում փոփոխությունների հասնելու համար:

- Իսկ միգուցե թարմացնեք հանդիսատեսի հիշողությունն ու նորի՞ց ներկայացումը բեմ հանեք:

- Այս օրերին արվում է ներկայացման շարունակությունը՝ երկրորդ մասը: Եվ հույս ունենք, որ մինչեւ հոկտեմբերի վերջ-նոյեմբերի սկիզբ կխաղանք նոր ներկայացումը: Մեծ հույսեր ունեմ:

- Իսկ չե՞ք կարծում, որ մշակույթի գործիչը պետք է այսօր լինի ժողովրդի մեջ, ժողովրդի կողքին, հարթակից կոչեր անի, ելույթներ ունենա: Դուք էլ, կարծեք, պարփակվել եք ավագանու անդամի Ձեր լիազորությունների շրջանակում: Չե՞ք կարծում, որ արժե դուրս գալ փողոց, կանգնել ժողովրդի կողքին եւ, ինչո՞ւ չէ, նաեւ հանրահավաքներ հրավիրել:

- Բավականին բարդ հարց եք տալիս՝ ոչ այն իմաստով, որ ես չեմ ուզում լինել այդ կարգավիճակում: Հավատացեք, ավագանի լինելը հեչ կապ չունի, ինձ շատերը պարբերաբար փորձում են մեղադրանքներ առաջադրել՝ նույն Ֆեյսբուքում, ինձ անվանելով ծախված եւ այլն, եւ այլն... Բայց, հավատացեք, ես միգուցե այն, եզակի չէի ասի, քիչ մարդկանցից եմ, ով որեւէ մեկից որեւէ կախում չունի: Ու ես որեւէ մեկից վախենալու, քաշվելու որեւէ առիթ չունեմ: Եվ ինձ իշխանություններն այնպիսի մի լավություն չեն արել, որ ես լեզուս պապանձված նստեմ իմ տեղը: Երբե՜ք: Եվ ես այդ մասին ասում եմ ազատ ու բացեիբաց, որովհետեւ դա իրոք այդպես է: Ուրիշ հարց է, որ պետք է ասպարեզ դուրս գալ միայն այն դեպքում, դա իմ անձնական կարծիքն է, երբ կարող ես մարդկանց առաջարկել որեւէ ծրագիր առ այն, թե ուր պետք է շարժվել: Հասկանո՞ւմ եք, մենք այսօր չունենք այն ծրագիրը, որով որեւէ ազնիվ մեկը՝ լինի կուսակցություն կամ անձ, կամ խմբավորում, կփորձի համախմբել մարդկանց եւ գնալ առաջ: Հենց այնպես գնամ-կանգնեմ հարթակում որպես ի՞նչ: Հասկացանք, բոլորս գոռացինք, որ վարչախումբը վատն է, իշխանությունները՝ նույնպես, պետք է փոխել նրանց… բա հետո՞, ո՞րն է լինում մեր մյուս քայլը: Չի եկել որեւէ ուժ, որը կասի, թե իշխանափոխությունից հետո, երբ լուսաբաց լինի, ինչ ենք անում, ինչ է լինելու մեր երկրում:

- Այսինքն՝ այդ ծրագրի բացակայությունն է, որ Ձեզ կաշկանդում է, ու Դուք չեք գնում որեւէ ուժի ետեւից:

- Այո, շա՜տ: Միգուցե պետք է որոնել այդ ծրագիրը, միգուցե կա, բայց ես չեմ տեսել-լսել այդ մասին, միգուցե իմ կողքով անցել է այդ ծրագիրը: Հիշեցրեք ինձ այդ ծրագիրը, եւ ես գնամ-կանգնեմ այդ մարդկանց կողքին: Ես համաձայն եմ, բայց հենց այնպես, ամեն օր ուղղակի դուրս գալ փողոց, ու ոչինչ տեղի չունենա դրանից հետո՝ համաձայն չեմ: Ես ունեմ իմ ասելիքը եւ դա ասում եմ բեմից՝ չի կարելի հնազանդ լինել, ձայն ծախել, չի կարելի անընդհատ գլուխը կախ ման գալ ու չի կարելի միայն Ֆեյսբուքում պայքարել: Հազար անգամ, տարիներ շարունակ իրար հետեւից նույն բանն է տեղի ունենում մեր երկրում:

- Որպես մտավորական, ի՞նչ կասեիք հասարակությանը:

- Ես կուզեմ, որ իսկապես ակտիվ լինենք, մենք իսկապես ունենք խելացի մարդիկ թե Հայաստանում, թե, մանավանդ՝ դրսում: Բայց մենք այս ընթացքում ամեն ինչ արեցինք, որ Սփյուռքը երես թեքի մեզնից: Պետք է համախմբվենք այդ մարդկանց հետ, այդքան խելացիներ ունենք: Ու պարտադիր չէ, որ բոլորը կոչվեն մտավորական: «Մտավորական» բառը չպետք է այսօր մատի փաթաթան սարքել: Այսօր վարսավիրն էլ կարող է լինել մտավորական, եթե ինքը մտածելու կարողություն ունի: Եթե մենք համախմբվենք ու կարողանանք մշակել իմ ասած այդ ծրագիրը, այ, դա կլինի իրական հրաշքը: Այդ դեպքում մենք կիմանանք, թե հանուն ինչի ենք պայքարում: