Խիստ գնահատական հանրությանը եւ զգուշացում կառավարությանը

Շահերի բախումը բացառելու և կոռուպցիայի դեմ արդյունավետ պայքարելու համար Հայաստանում պետք է քաղաքականությունը հստակ տարանջատվի բիզնեսից, այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը Lragir.am-ի հարցին ի պատասխան ասել է Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին:
Հարցին, թե ինչպե՞ս պետք է վարվել պաշտոնների հաշվին հարստացող անձանց հետ, ովքեր այսօր էլ բարձր պաշտոններ են զբաղեցնում` պաշտոնանկ անել նրանց, պատժել, թե այլ մեխանիզմ մշակել, Սվիտալսկին ասաց, որ Եվրամիության երկրներում տարբեր մոդելներ են գործում, բայց ոչ ոք չի պատրաստվում Հայաստանին որևէ մոդել պարտադրել:
«Դուք պետք է ինքներդ մոդել մշակեք: Բայց կարևոր է բիզնեսը տարանջատել քաղաքականությունից և հակառակը: Ես գալով Հայաստան՝ առաջին փաստաթուղթը, որը ստորագրել եմ, եղել է շահերի բախման մասին փաստաթուղթը: Ես պետք է նշեի, որ Հայաստանում բիզնես չունեմ, առանց նման թղթի չէի կարող աշխատել այստեղ: Սա էլեմենտար պրակտիկա է, որը պետք է կիրառվի պաշտոնյաների դեպքում»,- ասաց դեսպանը:
Պյոտր Սվիտալսկին նաև զգուշացրեց Հայաստանի կառավարությանը՝ եթե ուզում են տնտեսություն զարգացնել, ներդրումներ ներգրավել, պետք է նախ և առաջ գործուն քայլեր անել կոռուպցիան արմատախիլ անելու ուղղությամբ:
«Վարչապետն իրավիճակի շատ քննական վերլուծություն է կատարել իր 100-օրյա աշխատանքային զեկույցում: Թե վարչապետին, թե կառավարությանը պարզ է, որ առանց կոռուպցիայի խնդիրը լուծելու, առանց համակարգային փոփոխություններ իրականացնելու՝ արագ տնտեսական աճի, կայուն զարգացման բոլոր հույսերը չեն կարող իրագործվել: Իրավիճակի ծանրությունը գիտակցում են և քաղաքական գործիչները, և պաշտոնյաները, և հասարակությունը: Ես ասում եմ հստակ՝ առանց որևէ լուրջ քայլեր ձեռնարկելու չես կարող օրակարգդ առաջ տանել, ստեղծել ժողովրդավարական պրակտիկա, աշխատող տնտեսություն, գրավել օտարերկրյա ներդրումներ, սոցիալական արդարություն հաստատել երկրում, պայքարել անհավասարության դեմ, որը Հայաստանում գնալով խորանում է», ասաց Սվիտալսկին:
Նա նշեց, որ իր լավատեսությունը հիմնվում է այն փաստի վրա, որ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն ինքն է վերլուծել այս իրավիճակը, հասկանում է խնդրի բարդությունը: Մյուս կողից, Հայաստանի հասարակությունը, ըստ դեսպանի, անտարբեր է այս հարցում: «Ամենավատն այն է, որ դուք անտարբեր եք, մարդիկ ասում են՝ վատ է, բայց հասարակությունը չի կարող առանց կոռուպցիայի գոյատևել ու գործել», հավելեց ԵՄ դեսպանը:
Նա հայտարարեց, որ ԵՄ-ն ուզում է, որպեսզի Հայաստանը բարգավաճի, պատրաստ են էլի ֆինանսական աջակցություն հատկացնել: «Մենք ուզում ենք, որ Հայաստանը բարգավաճի, որպեսզի դա ունենանք, պետք է կոռուպցիայի հետ մի բան անենք: Ասացի՝ 15 մլն եվրո տվել ենք արդեն, էլի կտանք, պետք է գործ արվի», նշեց նա:
Սվիտալսկին ասաց, որ Հայաստանի այս կառավարությունը հստակ նշել է, թե ինչ կարևորություն է տալիս կոռուպցիայի դեմ պայքարին: «Մենք՝ որպես Եվրամիություն, խիստ ողջունելի ենք համարում այս մտադրությունների հռչակումը, բայց կարևոր են կոնկրետ գործողությունները», ընդգծեց նա:
Դեսպանը հարցադրում արեց՝ ի՞նչ ենք տեսել Հայաստանում վեջին ամիսներին՝ շատ կոնկրետ նախաձեռնություններ, այդ թվում՝ օրենսդրական, որոնց նպատակն այն է, որ պետական պաշտոնյաների պատասխանատվության աստիճանն է բարձրացել: Կարևոր խնդիր է ապօրինի հարստացման հարցը, որին սկսել է ուշադրություն դարձնել Հայաստանի կառավարությունը:
«Հիմա միջոցներ են ձեռնարկվում ապօրինի հարստացումը կանխելու ուղղությամբ: Գույքի մասին հայտարարագրի կարևորությունն է բարձրացվում: Պետք է ունենալ համակարգ, նախկինում կար, որը պատասխանատվություն չէր սահմանում, երբ անձը չէր ներկայացնում հայտարարագիրը: Հիմա կոնկրետ քայլեր են ձեռնարկվում այս կառավարության կողմից»,- ասաց դեսպանը:
Նա նշեց, որ աշխատանքներ են տարվում հակակոռուպցիան գործակալություն ստեղծելու ուղղությամբ: Քննարկումները դյուրին չեն եղել, կան տարբեր մոդելներ, որոնք քննարկվել են: «Բայց կարող ենք առնվազն ասել, որ չկա վիճաբանություն առ այն, թե պետք չէ ունենալ նման մարմին», ասաց նա:
Միաժամանակ նա հավելեց, որ պատշաճ չէ ասել, թե նախորդ կառավարությունները որևէ բան չեն արել այս ուղղությամբ:
«Նախորդ կառավարությունում կային մարդիկ, ովքեր շատ ակտիվ էին, սա լրիվ զրոյից մեկնարկ չէ: Եթե Հայաստանին ժամանակ էր անհրաժեշտ, որպեսզի կրիտիկական զանգված ձևավորվեր քաղաքական էլիտայում ու հասարակությունում, մենք ցանկանում ենք տեսնել, որ այդ կրիտիկական զանգվածն արդեն կվերածվի կոնկրետ գործողության», հավելեց նա: