Քանի դեռ Ռուսաստանը զբաղված է Ուկրաինայում, կրկին փորձում են հրկիզել Լեռնային Ղարաբաղը

politnavigator.net-ը գրում է, որ Լեռնային Ղարաբաղում կրկին անհանգիստ է։

Հիմնական իրադարձությունները տեղի են ունեցել մարտի 24-ին, երբ ադրբեջանական բանակի ուժերը գրավել են Փարուխ գյուղը և հարակից շրջանները։ Դա սովորական փոխհրաձգություն չի եղել։ Ադրբեջանական զինուժին հաջողվել է գրավել 57 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով տարածք։ Միևնույն ժամանակ, նման քայլը պահանջում էր զգույշ նախապատրաստություն և  զինված ուժերի զգալի կոնտինգենտի մասնակցություն։ Ու թեև հարձակումը կասեցվել է ՌԴ պաշտպանության նախարարի և ռուս խաղաղապահ ուժերի անմիջական միջամտությամբ, արդեն առկա է սահմանազատման գծի փոփոխության։ Նման բացասական միտումը կարող է հանգեցնել հայկական բանակի և Արցախի տեղական զինված ուժերի ստորաբաժանումների աստիճանական դուրսբերմանը և էլ ավելի մեծ տարածքների կորստին։ Հասկանալի է նաև, որ Բաքվի գործողությունների հետևում կանգնած է Անկարան, որը ղեկավարում է նման գործողությունները։ Իրավիճակը ցույց է տալիս հայկական ուժերի ադրբեջանական ստորաբաժանումների հզոր գրոհներին հակազդելու ընդհանուր ցածր կարողությունը, ինչպես նաև այն, որ չեն կառուցվել նոր լուրջ ամրագծեր, որոնք կարող էին խոչընդոտել հակառակորդի զանգվածային առաջխաղացումը։ Նման թուլությունը կարող է Անկարային և Բաքվին մղել հետագա ագրեսիայի Լեռնային Ղարաբաղի ողջ տարածքի վերջնական մաքրման ուղղությամբ։

Ի վերջո, իրադարձությունները չեն սահմանափակվել միայն դրանով։ Մինչ այդ ադրբեջանական զինուժի գործողությունների պատճառով դադարեցվել էր ԼՂՀ-ի գազամատակարարումը։ Արդյունքում 120 հազար Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչներ մնացել են առանց ջեռուցման և ուտելիք պատրաստելու հնարավորություն, ինչը Երևանի և Ստեփանակերտի կողմից դիտվել է որպես մարդասիրական աղետի իրավիճակ ստեղծելու միտումնավոր գործողություն։ Բաքվում, ամենայն հավանականությամբ, որոշել են հյուծել հայկական անկլավը, որպեսզի էլ ավելի թուլացնի դիմադրությունը և խարխլի բանակի և տեղի բնակչության ոգին։ Դա հասկանալի է, քանի որ Թուրքիային և Ադրբեջանին անհրաժեշտ է Ղարաբաղը ամբողջությամբ մաքրել հայերից։ Ադրբեջանի ղեկավարությունը, իհարկե, հերքում է հակամարտության սրման փաստը և Հայաստանի իշխանություններին է մեղադրում նախկին պայմանավորվածությունները չկատարելու մեջ և, մասնավորապես, նշում է, որ Երևանն իր զորքերը դուրս չի բերել Արցախից և չի սկսել չճանաչված հանրապետության ապառազմականացումը։ Թվում է, թե այս ամենի պատճառով  տապալվում է Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև  սահմանազատման և սահմանագծման ժամկետները, ինչը Բաքվին հիմք է տալիս արդարացնել իր ռազմական գործողությունները։

Ներկայիս 57 քառակուսի կիլոմետր տարածքի գրավումը շահավետ բարձունքների տեսքով միասին բարելավում է ադրբեջանական բանակի ընդհանուր օպերատիվ դիրքերը և բարենպաստ պայմաններ ստեղծում ԼՂՀ տարածքի խորք հետագա հարձակման նախապատրաստման համար։ Եվ  կա իրական վտանգ, որ Ուկրաինայում ռուսական հատուկ գործողության ժամանակ, Լոնդոնի կողմից հրահրված Բաքուն ու Անկարան, կարող են լուրջ արկածախնդրության գնալ անտեսելով անգամ Մոսկվայի խաղաղապահ ուժերի ներկայությունը Լեռնային Ղարաբաղում։ 

Հատկանշական է, որ հակամարտության նման սրումը սկսվել է այն պահին, երբ Հայաստանն ու Թուրքիան, բանակցությունների մեջ մտնելով եկել են այն եզրակացության, որ հնարավոր է վերականգնել1993 թվականին ընդատված դիվանագիտական ​​հարաբերությունները և վերսկսել առևտուրը: Այդ ամենը մատնում է Էրդողանի ցանկությունը, որն է լրացուցիչ ճնշում գործադրել Փաշինյանի և հայկական իշխող վերնախավի վրա ոչ միայն Ղարաբաղի հարցում Բաքվի համար զիջումներ ստանալու, այլ նաև Զանգեզուրի միջանցքի  բարենպաստ տարանցիկ տարբերակ և պայմաններ ստեղծելու համար։ Հենց դրա շուրջ է այժմ ընթանում մեծ խաղը, երբ և՛ Անգլիան, և՛ Թուրքիան, և՛ Արևմուտքի զգալի հատվածը փորձում են միաժամանակ Հայաստանով միջանցքից տնտեսական օգուտներ քաղել մի կողմից փոխադարձ առևտրի վերսկսմամբ, իսկ մյուս կողմից ստիպելով Հայաստանին հրաժարվել Զանգեզուրի միջանցքի անցման տարածքի վերահսկողությունից և Արցախի հետագա ռազմական պաշտպանությունից։ Եթե ​​դա տեղի ունենա, ապա դա կլինի «թյուրքական աշխարհի» մեջ ընդգրկվելով Երևանի վերջնական կապիտուլյացիան։

Միաժամանակ, հետաքրքիր է այն, որ ֆրանսիական լրատվամիջոցներն ու բրիտանացի խորհրդարանականները տարբեր կերպ են մեկնաբանում Լեռնային Ղարաբաղի վերջին իրադարձությունները։ Դա հասկանալի է, բրիտանացիները կանգնած են Թուրքիայի և Ադրբեջանի թիկունքում, իսկ ֆրանսիական քաղաքական էլիտար խմբերն իրենց հերթին աջակցում են Հայաստանին։ Այս իրավիճակում հայ դիվանագետներն ու զինվորականներն ապարդյուն փորձում են համոզել ԱՄՆ-ին տեր կանգնել իրենց: Բանն այն է, որ Վաշինգտոնն է դառնալու Հարավային Կովկասը հպատակեցնելու բրիտանա-թուրքական ծրագրի իրականացման վերջնական շահառուն։ 

Այնուամենայնիվ իրադարձությունները թեև դեռևս տեղական բնույթ են կրում, բայց իրենց էությամբ շատ տհաճ են, քանի որ լրացուցիչ լարվածություն և անկայունություն են ստեղծում Ռուսաստանի հարավային սահմաններին և կասկածի տակ են դնում Մոսկվայի տարածաշրջանում երաշխավորի և հավասարակշռողի դերը։ ԼՂՀ-ում հարձակման  այս պահն ընտրել են Թուրքիան և Ադրբեջանը ակնկալելով, որ Ռուսաստանի ղեկավարությունը չի կարողանա օպերատիվ և անհապաղ արձագանքել Ուկրաինայում զբաղված լինելու պատճառով։ Այն փաստը, որ Շոյգուն և ռուս խաղաղապահներն այս իրավիճակում դրսևորել են վճռականություն և հաստատակամություն և թույլ չեն տվել ադրբեջանական կողմին զարգացնել սկզբնական հաջողությունը, ինչ որ չափով տապալել է Անկարայի և Լոնդոնի ծրագրերը։ Այժմ կարևոր է հակադարձ դիվանագիտական ​​և քաղաքական ազդեցություն գործադրել Անկարայի վրա սառեցնելու համար նրա նեոօսմանական բոցը, քանի որ նա ցանկանում է ձուկ բռնել պղտոր ջրում և հարավկովկասյան աշխարհաքաղաքական դիմակայության թատրոնում խաղալ Արևմուտքի և Մեծ Եվրասիայի միջև։