Նոր ինտրիգ. Կարեն Կարապետյանը ցույց է տվել թիկունքը. «Լրագիր»

Հոկտեմբերի 25-ին Հայաստան է եկել Գազպրոմ ընկերության ղեկավար Ալեքսեյ Միլլերը եւ հանդիպել Կարեն Կարապետյանի ու Սերժ Սարգսյանի հետ:
Գազպրոմի ղեկավարի այցերը Հայաստան, առավել եւս 2013 թվականի հայտնի պայմանագրից հետո, անկասկած ունեն առանձնակի նշանակություն՝ այդ պայմանագրով Հայաստանի հանդեպ Գազպրոմի ձեռք բերած էներգետիկ իշխանության համատեքստում: Գազպրոմի ղեկավարի այցը ներկայում էլ ավելի առանձնահատուկ եւ ուշագրավ է արդեն ներիշխանական վերադասավորումների, մասնավորապես Գազպրոմի համակարգի մենեջերներից մեկի՝ Կարեն Կարապետյանի վարչապետ նշանակվելու համատեքստում:
Միլլերի այցն ուշագրավ է երկու մակարդակում՝ ընդհանրապես Հայաստանում ստեղծված ներքաղաքական եւ ներիշխանական իրավիճակի, եւ Կարեն Կարապետյանի ու Սերժ Սարգսյանի հետ քննարկված հարցերի առումով:
Միլլերը Հայաստան է գալիս կառավարության ծրագրի ընդունումից հետո, երբ Կարեն Կարապետյանն այլեւս կանգնած է այն իրականացնելու խնդրի առաջ, եւ նրա անվան շուրջ առաջացած տեղեկատվական աժիոտաժն աստիճանաբար իր տեղը զիջելու է նրա գործունեության առաջացնելիք տեղեկատվական հոսքերին: Իսկ գործունեությունը լինելու է ոչ միայն չափազանց բարդ ու խճճված տնտեսական հողի վրա, ճգնաժամի ամենաբարձր աստիճաններից մեկի պայմաններում, այլ նաեւ նույնքան բարդ եւ ճգնաժամային ներիշխանական իրավիճակում:
Սերժ Սարգսյանը ստեղծել է բավական բարդ մի հանգույց: Նա մի կողմից ՀՀԿ-ին հրահանգել է հավատարմության երդում տալ Կարեն Կարապետյանին, մյուս կողմից հենց սկզբից հայտարարել, որ Կարապետյանը պետք է փոխի ՀՀԿ-ն: Այլ կերպ ասած, Կարապետյանի հանդեպ նա մի ձեռքում բռնել է մտրակը, մյուսում կարկանդակը:
Կարեն Կարապետյանն իր առաջին հարցազրույցում մատնանշում էր, որ իրեն հրավիրել են Սերժ Սարգսյանն ու ՀՀԿ-ն, եւ բավական թափանցիկ ակնարկում, որ եթե խախտեն պայմանավորվածությունները, կթողնի ու կհեռանա: Միաժամանակ, Կարապետյանը գրեթե աղերսում էր հասարակության ակտիվ աջակցությունը: Նա գիտակցում է, որ այլ որեւէ աջակցության հույս Հայաստանում ունենալ չի կարող: Բայց այդ հույսն էլ նրա համար չափազանց թույլ է եւ տեսական: Գործնական աջակցության հույս, համենայն դեպս այնպիսին, որը նրան թույլ կտա ամուր դիմակայության համակարգ ստեղծել ընդդեմ ՀՀԿ-ի, նա չունի:
Գործնական առումով Կարապետյանի հույսը կարող էին լինել Ռուսաստանից երկու մեծահարուստ հայեր, որոնք Հայաստանում ունեն բավական շոշափելի ռեսուրս՝ հանրային ու համակարգային իմաստով. Ռուբեն Վարդանյան եւ Սամվել Կարապետյան: Բայց, այստեղ չստացվեց «տրիումվիրատը»: Ռուբեն Վարդանյանը հստակ եւ աներկբա աջակցություն հայտնեց Կարապետյանին, բայց Սամվել Կարապետյանը հայտարարեց, թե որեւէ մեկը թող չփորձի իր մասով առաջացնել արհեստական սպասումներ:
Իսկ միայն Ռուբեն Վարդանյանի աջակցությունը Կարապետյանի համար շատ քիչ է, քանի որ Վարդանյանը քիչ ազդեցություն ունի Հայաստանի իշխող քրեա-օլիգարխիկ համակարգում: Այդ «թեւը» պետք է փակեր Սամվել Կարապետյանը, որը սակայն գուցե վերջին պահին, իսկ գուցե հենց սկզբից էլ չի եկել Սերժ Սարգսյանի հետ բավարար համաձայնության:
Ահա այդ իրավիճակում Ռուսաստանից գալիս է Կարեն Կարապետյանի երեւի թե միակ հույսը՝ Միլլերը: Իհարկե, բոլորովին չի բացառվում, որ Միլլերը գալիս է ոչ թե որպես շտապօգնություն, այլ պարզապես գալիս է Կարապետյանի համար արձանագրելու, որ հանկարծ չմտածի, թե կարող է առանց Գազպրոմի: Բայց, բացառված չէ նաեւ, որ Միլլերը եկել է, որպեսզի Սերժ Սարգսյանին հայտնի Կարապետյանին «քավության նոխազ» դարձնելու մտադրության անցանկալիությունը, իսկ գուցե նույնիսկ վտանգավորությունը:
Համենայն դեպս, մեդալ փակցնելով Միլլերի կրծքին, Կարեն Կարապետյանը փորձում էր ցույց տալ կամ հիշեցնել ՀՀԿ-ին իր թիկունքի մասին: Այդ կոնտեքստում հետաքրքիր է նաեւ, որ Միլլերը գազի գնի նվազեցման հարց է քննարկել ոչ թե Կարեն Կարապետյանի, այլ Սերժ Սարգսյանի հետ: Համենայն դեպս, ըստ պաշտոնական հաղորդագրությունների: Մինչդեռ թվում է տրամաբանական կլիներ, եթե գնի հարցը քննարկվեր նաեւ Կարապետյանի հետ, առավել եւս, որ նրա առաջին հայտարարություններից մեկը նոր պաշտոնում եղել է այն, որ պետք է սոցիալապես անապահով խավերի եւ ձեռնարկությունների համար հասնել գազի գնի նվազեցման:
Բայց, Միլլերը Կարապետյանի հետ այդ մասին չի խոսում, խոսում է Սարգսյանի հետ:
Այստեղ կա երկու ուշագրավ հանգամանք: Նախ, արդյոք Սերժ Սարգսյանը թույլ չի տվել, որ գազի գնի իջեցման «դափնին» լինի Կարապետյանի ուսին եւ Միլլերին փորձել է ցույց տալ, որ ինքն է «տանտերը»:
Դրանից բացի, ինքնին ուշագրավ է, որ Սարգսյանն ու Միլլերը, ըստ հաղորդագրության, խոսում են գազի գնի իջեցումը սպառողին հասանելի դարձնելու մասին:
Չէ՞ որ սպառողի համար գազի գնի որոշումը Հայաստանի բացառապես ներքին գործն է, Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի անելիքը, իսկ Գազպրոմ Արմենիա ընկերությունն իհարկե պատկանում է Գազպրոմին, բայց հայաստանյան ռեզիդենտ է, հայաստանյան սուբյեկտ:
Դե ֆակտո իհարկե հասկանալի է, որ «տանտերն» այդ իմաստով Գազպրոմն է, որի գազը Հայաստանի սահմանին ամենաէժաններից մեկն է իբրեւ թե, բայց Հայաստանի քաղաքացու տանը դառնում է աշխարհում ամենաթանկերից մեկը:
Բայց, հատկանշական է, որ այդ դե ֆակտո իրավիճակը արտացոլում է գտնում նախագահի նստավայրի հաղորդագրության մեջ, որտեղ փաստորեն արտացոլվում է, որ Սերժ Սարգսյանը Միլլերի հետ քննարկում է հայ սպառողի համար գազի գնի հասանելիության հարցը, որ կարծես թե Միլլերի գործը չէ:
Սա վկայում է, որ խնդրի վրա ամենայն հավանականությամբ տեղի է ունենում առեւտուր: Ընդ որում, առեւտուր, որը կարող է եւ չառնչվել վարչապետի խնդրին, կամ միայն այդ խնդրին:
Բանն այն է, որ վերջին ամիսերին բավական ուշագրավ են հայ-իրանական ուղղությամբ հնարավոր գազային հեռանկարների մասին տեղեկությունները: Օրերս էլ Իրանում Հայաստանի դեսպանը հայտարարեց, որ առաջիկայում կստորագրվի գազի առք ու վաճառքի մասին հայ-իրանական համաձայնագիր: Իհարկե, այդ համաձայնագիրը, եւ նաեւ վերջին շրջանում հայտարարվածը, թե իրանական գազը Հայասանով տարանցվում է Վրաստան, չեն կարող կիրառվել առանց Գազպրոմի: Հավանաբար այդ հարցերը եւ Հայաստանում գազի գնի խնդրի Սարգսյան-Միլլեր քննարկումը եւս կապակցված են:

lragir.am