Առանց պարտադրանքի. որտեղ է ինքնակամ սեքսի ու պարտադրանքի միջև սահմանը

Որտե՞ղ է բռնության ու համաձայնության սահմանը: Ե՞րբ է մարդը համաձայն սեքսուալ հարաբերություններին: newmag-ը բացատրում է, թե ինչպես է սեքսը կարգավորվում օրենսդրորեն:

Առաջին հայացքից սեքսի համաձայնության գաղափարը շատ պարզ է. զուգընկերները հարաբերություն են ունենում ըստ ցանկության և երկկողմ համաձայնությամբ: Բայց վերջին շրջանի աղմկոտ դեպքերն աշխարհում, ինչպես նաև օրինակ #NotOkay ամերիկյան ֆլեշմոբը, ցույց են տալիս, որ չկա միասնական ու հստակ բնորոշում, թե ինչ է նշանակում համաձայնությունը սեքսում:

Ի՞նչ է համաձայնությունն՝ իրավական տեսանկյունից
Սեքսին համաձայնելու սկզբունքը իրավական տեսք ունի որոշ արևմտյան երկների օրենսգրքերում, բայց ժամանակի ընթացքում շատ բան է փոխվում: Օրինակ Մեծ Բրիտանիայում սեքսի համաձայնության հասկացությունը օրեսնդրորեն ամրագրվել է 2003-ին: Այդ օրենքի 3 բաղադրիչներն են.

• մարդը, որ ուզում է սեքսով զբաղվել, ուրեմն հասել է որոշակի տարիքի և գիտակցում է իր արարքի հետևանքները,
• նա անում է դա ինքնակամ, ոչ թե զուգընկերոջ դրդմամբ (այդ թվում նրա, ումից նյութական, իրավական կամ որևէ այլ կախվածություն ունի),
• նա չի գտնվում ալկոհոլի կամ թմրադեղի ազդեցության տակ:
• Սեռաչափահասության տարիքը տարբեր է. Մեծ Բրիտանիայում, Նիդեռլանդներում, Նորվեգիայում, Բելգիայում ու Իսպանիայում սեռապես հասուն է համարվում 16 տարին լրացած քաղաքացին, ԱՄՆ-ում` 16-17, Ֆրանիսիայում` 15, Գերմանիայում, Ավստրիայում, Հունգարիայում, Իտալիայում ու Պորտուգալիայում` 14, Թուրիքայում` 18: ՀՀ օրենսդրության համաձայն չափահասության տարիքը մեր երկրում նույնպես 18 տարեկանն է:

Կան երկրներ նաև, որտեղ կարևորություն ունի զուգընկերոջ տարիքը: Դա արվում է նրա համար, որպեսզի անչափահասներին պաշտպանի մեծահասկաների ոտնձգություններից, կամ այն դեպքերի համար, երբ անչափահասը ինքնակամ պատրաստ է սեռական ակտին, այդ պարագյում իրավական պատասխանատվության չի ենթարկվում զուգընկերը: Օրինակ Կանադայում, որտեղ սեռաչափահասության տարիքը 16-ն է, բայց անչափահասները սեքսով կարող են զբաղվել 12 տարեկնաից պայմանով, որ զուգընկերջ հետ տարիքային տրաբերությունը երկու տարին չպետք է գերազանզի:

Ի՞նչ է նշանակում համաձայնությունը՝ էթիկական տեսանկյունից
Սեքսին վերաբերող ամեն ինչ չէ, որ կարգավորվում է օրենքով: Սեքսուալ համաձայնության հասկացությունը ենթադրում է նաև, որ զույգերը իսկապես ինքնակամ ու գիտակցաբար են մոտենում ինտիմ կապին: Քնած կամ ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվող մարդը ուղղակի ունակ չէ տալ գիտակցված համաձայնություն: Դա վերաբերում է նաև հոգեկան խանգարում ունեցող մարդկանց, թեպետ այստեղ խնդիրն ավելի բարդ է. մարդու ազատությունն ու այն, թե որքանով ինքուրույն նա կարող է որորշում կայացնել, տարբերվում է յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում:

Սեռական համաձայնության կոնցեպտը տեղ ունի նաև ընտանեկան հարաբերություններում, որտեղ, ցավոք, քիչ չեն պատահում սեքսուալ բռնության դեպքերը: Տարածված կարծրատիպ կա, թե բռնացողը հիմնականում օտար, անծանոթ մարդ է լինում: Բայց մարդիկ հաճախ սեռական բռնության ենթարկվում են նախկին կամ ներկա զուգընկերների, ծանոթների կամ ուղղակի ընկերների կողմից: Սեքսուալ բռնություն է համարվում նաև սեռական ակտին դրդելը, սպառնալը, շանտաժի ենթարկելը:

Մեծ Բրիտանիայում սեռական բռնությունը ընտանիքում քրեականցվել է 1991-ին, ԱՄՆ-ում` 1993-ին: 49 երկրում դեռ չկա այս հարցը կարգավորղ քրեական ու իրավական համակրգ: Հայաստանում ընտանեկան բռնության մասին օրենքին կարող եք ծանոթանալ այստեղ:

Ինչպե՞ս է սեքսի համաձայնությունը կիրառվում գործանկանում
Սեռական բռնության մասին խոսելիս աշխարհում ավելի հաճախ սկսել են օգտագործել Yes, means yes տերմինը, No, means no-ի փոխարեն: Կալիֆոռնիայում այն նույնիսկ պարտադիր դրույթ է համալսարանական կանոնադրությունում:

Բրիտանական ոստիկանության տեսահոլովակն սեքսին համաձայնության սկզբունքը բացատրում է ավելի մանրամսն.

«Այո, նշանակում է այո» ձևակերպումը ընդգծում է, որ եթե զոհը ուղիղ ձևով չի հրաժարվել կամ չի ընդդիմացել, ապա դա դեռ չի նշանակում, որ համաձայն է «տեղի ունեցողում»: Այդ մոդելը անվանում են «affirmative consent», այսինքն` եթե մարդը հստակ, բառացիորեն չի ասել որ համաձյան է սեքսի, ցանկացած գործողություն կարելի է համարել բռնություն: Բացի այդ, համաձայնությունը վերջնական չի կարող համարվել, ցանկցած պահի զուգընկերը կարող է փոխել որոշումը: Համոզելու, մանիպուլացիայի, հոգեբականական ճնշման տակ ձեռք բերված համաձայնությունը նույնպես բնռություն է համարվում:

Ի՞նչ է ասում գիտությունը այս հարցում
Գիտնականների կարծիքով մարդիկ անչափահաս են մինչև 25-30 տարեկան հասակը: Ամբողջ ժամանակահատվածը հոգեբանները բաժանել են երեք մասի: Տղաներն ու աղջիկները մինչև 18 տարեկանը անցնում են 2 փուլ՝ նախնական և միջանկյալ: Դրանից հետո 25-30 տարեկանում շարունակվում են հորմոնալ փոփոխությունները, և ուղեղի վերակազմակերպում է տեղի ունենում: Սա առաջացնում է ոչ միայն տրամադրության փոփոխություն, այլև անձի դատողությունների փոփոխություն, ինչը սովորաբար հատուկ է անչափահասներին: Այսպիսով, մարդը ֆիզիկապես և հոգեբանորեն հասուն է դառնում միայն 30 տարեկան հասակում: Կան նաև մասնագետներ, ովքեր անընդունելի են համարում այս տեսակետը:

Այս թեմայով Բրիտանուհին սեռական հարաբերություններ է ունենում ... Էմիլի Ռատակովսկին պաղպաղակ է ուտում ու մեքենայի մեջ սեքսով զբաղվում (Video) Ինչ հետևանքների կարող է բերել հեշտանքի բացակայությունը ինտիմ հարաբերությունների ժամանակ Ինչպես աղջիկը կարող է ակնթարթորեն գրգռել տղամարդուն․ Տեսանյութ Համակուրսեցիների սեռական սկանդալը ձեզ շոկի կենթարկի. կադրերը համացանցում են. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ