Հայերեն
Русский


Միայն Հանրայինից կիմանանք, որ դպրոցական հրեշտակը լինում է փռչոտ, չոլկեն առաջ տված

Հասարակություն
Կիսվել

Կյանքի կենսական խնդիրների լուծման կարոտ հասարակություններում մշակույթը գրեթե միշտ ստորադասվում է: Սակայն, մյուս կողմից, իրական արժեքներ շատ հաճախ ստեղծվում են հենց ճգնաժամային իրավիճակներում: Հայաստանյան իրականության մեջ մշակույթի վերաբերյալ քննարկումները չեն անցնում այս կամ այն հուշարձանը հանդիսավոր արարողությունների համար վարձով տալու կամ հերթական պատմական շենքն ավերելու շեմից: Տողերիս հեղինակի կարծիքով՝ մշակույթն առավել ու լայն ընդգրկուն դաշտ է, քան ինչ-որ ռաբիզը կամ պատմական հուշարձանը: Հակառակ դիտանկյունից, մշակույթը նաև ինքնազսպման մեխանիզմ է, հասարակական հարաբերությունների նորմերի ամբողջություն և հումանիտար բավարարվածության միջոց: Հարդյունս ̀ բարեկիրթ քաղաքացի ունենալու սկզբունք:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հասարակական լայն ընկալումները սահմանափակվում են մշակույթի միայն նեղ կիրառման ասպետկում, ուստի ժամանակ չենք ծախսի նախորդ կատեգորիաները մանրազնին բացահայտելու ուղղությամբ: Ավելի շատ խոսենք արդի իրավիճակի ու դրա պատասխանատուների մասին:
Այն հանգամանքը, որ ներկայիս նախարարի պաշտոնակատարը չպետք է նորից ղեկավարի այդ ոլորտը, կարծում եմ, մշակույթից քիչ թե շատ հասկացող ցանկացած ոք չի հակադրվի: Ինչո՞վ է հռչակվել նախարարն իր պաշտոնավարման ողջ ընթացքում: Անընդհատ սկանդալներ, այս կամ այն թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարի, երգչախմբի պատասխանատուի, պատմական հուշարձանները հարսանիքների համար վարձակալությամբ տալու և այլ թեմաներով: Դրանք բոլորն ուղղակի կամ անուղղակի առնչվում են նախարարի անվանը: Մամուլում եղան նաև բազմաթիվ հրապարակումներ որոշակի շենքեր սեփականացնելու ու դրանք հետո վարձակալությամբ պետությանը տալու մասին: Մյուս կողմից՝ նաև որևէ քայլ չի արվել, որը կնպաստեր Հայաստանում մշակութային դաշտի կայացմանը: Սա դեռ ամենը չէ, ու շարքն անընդհատ կարելի է շարունակել: Սակայն միայն անձի փոփոխությունով համակարգ փոխել չես կարող: Այդ համակարգը նեխած է բոլոր կողմերից: Եթե հաշվի չառնենք որոշ լուսավոր կետեր, որոնք բացարձակապես կապ չունեն Մշակույթի նախարարության հետ, ապա չենք չափազանցի, եթե ասենք, որ այդ նախարարությունն ընդհանրապես փակել է պետք ու թեթևացնել բյուջեի առանց այն էլ ծանր բեռը: Պարապ հաստիքների բազմությունն այստեղ ակնհայտ է:
Պատմական կենսափորձը ցույց է տվել, որ մշակույթը զարգանում է երկու պարագայում ̀ երբ սահմանափակումները և ճնշումները չափազանց շատ են պետական մեխանիզմի կողմից և երբ ոլորտին տալիս ես ազատություն, այսինքն՝ մշակութաստեղծ անհատը կարողանում է ինքնադրսևորվել: Հայաստանում բացակայում են երկուսն էլ: Հանցավոր անգործության պարագայում կամ միայն սեփական բարեկեցության մասին մտածող իշխանավորների առկայության դեպքում ոլորտը հասել է ողբերգական մինուսի վիճակի: Տուրիզմի հետ ուղղակի կապ ունեցող այս ոլորտում չկա որևէ նորմալ հայեցակարգ, զարգացման ծրագիր, խնդիրները տեսնելու ու գնահատելու, դրանց լուծում տալու ունակություն: Մարզային թանգարաններն ու այլ մշակութային օբյեկտները գտնվում են ծայրահեղ վիճակում: Իհարկե, շատ հաճախ նախարարությունը մեղադրում է մարզպետարաններին, մարզպետարանները՝ նախարարությանը: Ու այս փակ շղթան թվում է, թե վերջ չունի: Այս ամենի գագաթնակետը Հանրային հեռուստատեսությամբ սկսված մի նախագիծ է, որը թերևս չես կարող նկարագրել, զի հայերենում չկան այդքան բարեկիրթ բառեր սեփական նողկանքն արտահայտելու համար:
Միգուցե, այս ամենն արվում է հետևողականորեն տգետ հանրույթ բուծելու ու մշակութապես խեղված վարքագծով դեռահասներ ունենալու մղումո՞վ: Չի բացառվում: Բայց, մյուս կողմից, այս ամենը հանցագործություն է մի ողջ հասարակության նկատմամբ, հասարակության, որին եթե հարցնես, ապա կներկայանա որպես ամենամշակութաստեղծ ազգ, բայց եթե նայենք վերջին 30 տարիների կտրվածքով, գրեթե բոլոր ոլորտներում որևէ արժեք չի տվել:
Այս ոլորտը, առավել քան որևէ այլ ոլորտ, ունի խստիվ վիրահատական միջամտության կարիք՝ սկսած նախարարին փոխելուց և ընդհանրապես նրան «մշակույթ» բառն արտաբերելու իրավունքից զրկելուց, վերջացրած ոլորտի կազմակերպման ամենանեղ հարցերի մոտեցումները համակարգելուց:
Կունենա՞ նոր կառավարությունն այդքան քաղաքական կամք, ուրեմն կհաջողի, չի՞ ունենա, կշարունակվի գիտակցությունը բռնության ենթարկելու նույն վիճակը: Ու մենք կշարունակենք եթերներից միայն փնթի սերիալներ տեսնել, դահլիճները կլցնեն մուղամաթի ու ռաբիսի դեմքերը, և միայն Հանրայինից կիմանանք, որ դպրոցական հրեշտակը լինում է «փռչոտ», «չոլկեն առաջ տված», «թաղային լկտի ժարգոնով» եթերում բարբաջող մի «պատանյակ»: Թերևս այսքանը: Բարին ընդ ձեզ:


Վահրամ Թոքմաջյան

Կիսվել
Լրահոս
Ջրաշեն բնակավայրում 52-ամյա վարորդը «Opel»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և կողաշրջվել․ կա վիրավոր9 ամսում առանց մանկական նստատեղի մեքենա վարելու 10,844 դեպք է արձանագրվելՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածելԻ՞նչ եղանակ սպասել հոկտեմբերի 9-ից 13-ինԱրտակարգ իրավիճակ՝ ԵրևանումՓաշինյանը թուրքամետ գործիչ է, և իր վարած քաղաքականությունը դրա ապացույցն է. Ավետիք ՉալաբյանՓաշինյանն իր իսկ խմբագրած զեկույցից ցնցվե՞լ է․ բա ո՞ւմ համար էր այդ ներկայացումը. Էդմոն ՄարուքյանՕկուպացված Ջրականում ականի վրա ադրբեջանցի հայր և որդի են պայթելՈ՞ր ուսումնական հաստատություններում հոկտեմբերի 19-ից 30-ը դասեր չեն լինելու, որն է պատճառըՀութիները կրկին հարվածել են Էր-Ռիադի օդանավակայանին․ Սաուդյան Արաբիան պատասխան հարվածներ է հասցրելՀոկտեմբերի 9-ին Երևանում և մարզերում լույս չի լինիԱրմավիրում կապարակնքվել է 4 լցակայան«Ուժեղ Հայաստանը» պաշտպանելու է մեր ԵկեղեցինՄոսկվան ողջունում է Ուկրաինայի հարցով Հնդկաստանի խաղաղության ջանքերը. ՊեսկովՁորաղբյուրում բախվել են «Mercedes GLS 450»-ը, «JAC»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներԱդրբեջանի հակահայ քարոզչության նոր ալիքըՈւղևորը փորձել է բացել ինքնաթիռի դուռը 6000 մետր բարձրության վրա և մի քանի ժամ անց մահացել էԱզգային ժողովը արտահերթ նիստ կգումարիԻրանի միջուկային արդյունաբերության դեմ պատժամիջոցներն ու հարձակումները չեն կասեցրել երկրի առաջընթացը․ Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպության ղեկավարՉարբախում՝ «MG» սուպերմարկետի մոտ հրդեհ է բռնկվել վագոն-տնակում. այն վերածվել է մոխրակույտիՍտամբուլում մասնակի փլուզված տունը որոշել են քանդել․ մահացածներ կանՄարիաննա Ղահրամանյանի հետ հանդիպմանը ԵԽ պաշտոնյան ողջունել է «Ուժեղ Հայաստան»-ի օրենսդրական նախաձեռնությունըԱլինա Չարաևան պարտվեց Պեկինում անցկացվող WTA-1000 շարքի մրցաշարի 1/8 եզրափակչումԴատարանը կալանավորել է պարեկների ուղղությամբ ինքնաձիգով կրակոցներ արձակած անձանցՏիգրանաշենը, ռազմավարական նշանակության մեր հայրենիքի անբաժան մասն է, այն Հայաստանի Հանրապետությունն էՀայաստանում ադրբեջանցու կողմից իրականացրած հանցագործությունը իշխանությունները ներկայացնում են որպես սովորական հանցագործություն․ Իրինա Յոլյան Երևանում ներկայացվեց EGGER Decorative Collection 26+ նոր հավաքածուն«Ուժեղ Հայաստանը» պաշտպանելու է Հայոց Եկեղեցին, որպեսզի այն կարողանա շարունակել իր պատմական և հոգևոր առաքելությունը. «Ուժեղ Հայաստան»-ը՝ Սուրբ Էջմիածնի տոնի առթիվ Սա էդպես էլ չընկալեց պետության ղեկավար լինելու էությունն ու դերակատարության իմաստը․ Աննա ԿոստանյանՈւսուցիչների ատեստավորման գործընթացները բացասաբար են ազդել կրթության որակի վրա. Ատոմ ՄխիթարյանՌուսաստանի հետ մեր հարաբերությունները պետք է կարողանանք վերաիմաստավորել. Արմեն ՄանվելյանՀայկական ապրանքները եվրոպական շուկայի համար այդքան էլ մրցունակ չեն. Հրայր Կամենդատյան«ՀայաՔվե» ազգային քաղաքացիական միավորումը դատապարտում է հանրային գործիչ Արթուր Դանիելյանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքական հետապնդումըՓաշինյանի զիջումների շղթան պետք է կտրել․ Տիգրան ԱբրահամյանՊատմություն մարդկանց, նպատակների ու վստահության մասին. 30 տարվա ճանապարհՄենք պահանջում ենք կառավարությունից լուծել զոհված զինծառայողների ընտանիքների խնդիրները և ապահովել նրանց անհրաժեշտ աջակցությունը․ Նարեկ ԿարապետյանՆարեկ Կարապետյանը առաջարկեց զոհվածների մասունքների լրացուցիչ ԴՆԹ անալիզ անել Նարեկ Կարապետյանը եւ պատգամավորները հանդիպում են զոհվածների հարազատների հետ Խորհրդարանական ճեպազրույց. Տիգրան Աբրահամյան, Իրինա Յոլյան C360 ArCa UnionPay քարտ․ 2% քեշբեք Հայաստանում, վճարումներ՝ նաև արտերկրումՅունիբանկը թողարկել է տարեկան 13,2% արժեկտրոնային եկամտաբերությամբ անժամկետ պարտատոմսեր Ucom-ը գնահատում է իր գործունեության բնապահպանական ցուցանիշները Այն մասին, թե ինչու Ադրբեջանը որևէ իրավունք չունի Տիգրանաշենի նկատմամբ, և չի կարող նրա նկատմամբ որևէ օրինական պահանջ ներկայացնել․ Ավետիք ՉալաբյանԹուրքիայի ռազմական ներկայության ընդլայնումը Մերձավոր Արևելքում․ ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին․ Արտակ ԶաքարյանԴիվերսանտի չափանիշը՝ դիմադրությո՞ւն, թե՞ կատարած առաքելությունը․ Հրայր ԿամենդատյանԳիտությունը՝ հետին պլանում. խոստումների և իրականության սուր հակասությունը. «Փաստ» Տհաճ թեմաներից «թռնելու» գործելակերպը՝ թեկուզ սադրանքների միջոցով. «Փաստ» «Ադրբեջանում շատ լավ գիտակցում են, որ իրենց համար Փաշինյանից ավելի լավ ղեկավար Հայաստանում երբեք չեն ունենա». «Փաստ» Ձախողում և խոր կասկածներ. որքանո՞վ է վառելիքի թանկացումը «պատճառաբանված». «Փաստ» «Ադրբեջանցի զինծառայողը, որը հանցագործություն է կատարել Հայաստանի տարածքում, պետք է կանգնի հայկական դատարանի առջև». «Փաստ»
Ամբողջ լրահոսը »
Ամենադիտված
1 ԵԽԽՎ զեկույցները, բացի դեկլարատիվ բնույթ կրելուց, պետք է ունենան հստակ հետևանքներ. Արեգ Սավգուլյան 2 75 Ուսուցիչ-առաջնորդների հավաքագրման արշավը մեկնարկել է 3 Euromedia24-ի բարձրաձայնումից և վարչապետի հրահանգից հետո «Շառլոտը» փակվեց․ ակումբի գործունեության առթիվ քրեական վարույթ է հարուցվել 4 Նիկոլի հորինած խաղաղությունը հայերիս համար ինքնախաբեության փուչիկ է. Արտակ Զաքարյան 5 Կարևոր հանդիպում Ստրասբուրգում. 1.3 մլն հայաստանցի կարողանալու է ավելի քիչ վճարել դեղերի համար
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 3 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ) 4 Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ» 5 Վլադիմիր Պուտինը երկարաձգել է պարենային էմբարգոն
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 Ucom-ի աջակցությամբ մեկնարկել է ArmDrone համայնքի FPV դրոնների կրթական ծրագրի երկրորդ փուլը 3 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 4 Իտալիայում պայթյուն է տեղի ունեցել զինամթերքի արտադրության գործարանում 5 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ)