Հետաձգում՝ ղարաբաղյան խնդրում. սեղանին է դրված առանցքային խնդիրը

Առաջին / Նյու Յորքում Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումից հետո Մինսկի խմբի համանախագահների հայտարարությունից հնարավոր չէ կռահել, թե արդյոք Սարգսյան-Ալիև հավանական կամ հնարավոր հանդիպման կազմակերպման հարցում Նալբանդյան-Մամեդյարով հանդիպումն արձանագրե՞լ է առաջընթաց: Միաժամանակ ակնհայտ է նաև, որ այդ կապակցությամբ բավական անհավաստի են երկու կողմերի քարոզչական տեղեկատվական քայլերը, որովհետև այս առումով վաղուց պարզ է, որ թե՛ Ադրբեջանը, թե՛ Հայաստանը գործնականում փորձում են իրավիճակը ներկայացնել իրենց ձեռնտու տարբերակով, և այստեղ անշուշտ դժվար է ասել, թե ով է խտացնում գույները:

Միևնույն ժամանակ Մինսկի խմբի համանախագահները արտգործնախարարների հանդիպումից հետո հայտարարում են, որ պետք է քայլեր անել բանակցային գործընթացը վերականգնելու համար: Այս հայտարարությունը քաղաքագետներին, փորձագետներին տալիս է զանազան տեսակետներ արտահայտելու տեղիք, սակայն թերևս հստակ է մի բան, որ բանակցային գործընթաց ասվածը բովանդակային առումով չունի վերականգնման հնարավորություն: Ապրիլյան պատերազմը բացառել է այդ հնարավորությունը, և բանակցային գործընթաց ասվածը, ըստ էության, կարող է լինել զուտ պատերազմ բացառող կամ լայնամասշտաբ ռազմական որևէ գործողություն բացառող մեխանիզմ: Այսինքն՝ ապրիլյան պատերազմը ի մի բերելով կարգավորման, այսպես ասած, բանակցային գործընթաց կոչվող իրողության երկու տասնամյակի գործընթացը՝ դժբախտաբար, ի մի բերելով մարդկային ծանր կորուստների գնով, ըստ էության հստակ ի ցույց է դրել, որ բանակցության թեմա, այսպես ասած, որևէ կարգավորման «առևտրային» մոդելի շուրջ, այսինքն՝ ինչ-որ բան ինչ-որ բանի դիմաց, Հայաստանն ու Ադրբեջանը չունեն, և ակնհայտ է, որ մի կողմի համար այն ամբողջը վերցնելու և մյուս կողմի համար՝ ամբողջը պահելու միջոց է: Ի վերջո, թե՛ Հայաստանը, թե՛ Ադրբեջանը ունեն իրենց տրամագծորեն հակառակ քաղաքական կամ ռազմաքաղաքական շահն այս տեսանկյունից, և այդ իմաստով այն, ինչ առաջարկում է միջազգային ֆորմատը, ըստ էության ամբողջությամբ համատեղելի է կա՛մ մեկի, կա՛մ մյուսի շահին ու հեռանկարային անվտանգությանը, և մաս-մաս համատեղելի չէ ոչ մեկի հետ՝ եթե անգամ գործ ունենք մաթեմատիկական ճշգրտությամբ բաժանված մասերի հետ:

Անկասկած է, որ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները առավել քան լավ պատկերացնում են այդ իրողությունը՝ հատկապես, որ գրեթե նույնն է իրավիճակը առաջարկվող բանաձևի նրանց շահերի հետ համատեղելիության տեսանկյունից: Ըստ այդմ, բոլորի համար ակնհայտ է, որ կա՛մ ինչ-որ մեկը հաղթում է պատերազմում, կա՛մ բոլորը ձևացնում կամ իմիտացնում են բանակցություն՝ պատերազմ թույլ չտալու համար: Եվ ամենայն հավանականությամբ էլ բոլորի մոտ գերակշռում է հակվածությունը երկրորդ տարբերակին, քանի որ հենց նույն ապրիլյան պատերազմը ցույց տվեց, որ պատերազմում էլ հնարավոր չէ մեկի հաղթանակ կամ բոլորի մաս-մաս հաղթանակ, հետևաբար պատերազմը առավել ևս տարբերակ չէ:

շարունակությունը՝ կայքում