Մառազմը Ռուսաստանում ամրանում է

ԼՐԱԳԻՐ / Վերջին օրերին ռուսական մամուլում լայն տարածում են ստացել «ուղղափառ ահաբեկչություն» և «ուղղափառ ԻԼԻՊ» (ԻԼԻՊ՝ Իսլամական պետություն) արտահայտությունները: Պատճառը ռեժիսոր Ալեքսեյ Ուչիտելի «Մատիլդա» ֆիլմն է, որի ցուցադրության դեմ հանդես են գալիս մի շարք արմատական ուղղափառ խմբեր, իսկ նրանց ոգեշնչողը Պետդումայի սկանդալային պատգամավոր Նատալյա Պոկլոնսկայան է:
Վերջին տարիներին Ռուսաստանում գրաքննության ուժգնացման պայմաններում, այնուամենայնիվ, Պոկլոնսկայայի և ուղղափառ ակտիվիստների քայլերը զայրույթ են առաջացրել անգամ Կրեմլում և Պետդումայում: ՌԴ կրության նախկին նախարար, ներկայում Պետդումայի կրթության հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Մեդինսկին դատապարտել է Պոկլոնսկայայի գործողությունները, իսկ ռեժիսոր Ստանսիլավ Գովորուխինը ֆիլմի շուրջ ծավալվող իրադարձություններն անվանել է «մինի-ԻԼԻՊ»: Ֆիլմի դեմ սկսված արշավը խիստ քննադատության են ենթարկել Դումայի մի շարք այլ պատգամավորներ ևս:
«Մատիլդան» ֆիլմ է ռուս վերջին ցար Նիկոլայի եւ բալետի պարուհի Մատիլդա Կշեսինսկայայի ռոմանտիկ կապի մասին: Քննադատները նշում են, որ այս ֆիլմը վիրավորում է ուղղափառների կրոնական զգացմունքները, իսկ երբ Պոկլոնսկայային հարցրել էին, թե արդյոք դիտել է ֆիլմը, նա պատասխանել է, որ չի դիտել, սակայն դատապարտում է և դիմել է դատախազություն ֆիլմն արգելելու համար: Դրանից հետո լայն տարածվեց «չեմ տեսել, բայց դատապարտում եմ» ինտերնետային մեմը, որի արմատները գալիս են խորհրդային տարիներին Բորիս Պաստերնակի դեմ արշավից և «չեմ կարդացել, բայց դատապարտում եմ» հայտնի արտահայտությունից:
Ֆիլմը նկարահանվել է պետական միջոցներով, սակայն պրեմիերան, որը նախատեսված է հոկտեմբերին, հարցականի տակ է: Պատճառը մի շարք հարձակումներն են: Օրեր առաջ մի անձ իր մեքենան բեռնել էր պայթուցիկ նյութերով և մխրճվել Եկատերինբուրգի ամենամեծ կինոթատրոնի շենքի մեջ: Բարեբախտաբար, տուժողներ չեն եղել: Ավելի ուշ հրկիզվել են ռեժիսոր Ուչիտելի փաստաբանի գրասենյակի մոտ կայանած երկու ավտոմեքենա: Սպառնալիքների պատճառով Ռուսաստանի խոշորագույն կինոթատրոնների ցանցերը՝ «Ֆորմուլա կինոն» և «Սինեմա Սթարը» (պատկանում է միլիարդատեր Սամվել Կարապետյանի ընտանիքին) հրաժարվել են ցուցադրել ֆիլմը: Սանկտ Պետերբուրգում ցույց է տեղի ունեցել ընդդեմ ֆիլմի ցուցադրության:
Մի խոսքով, ոչ ոք այդպես էլ չկարողացավ հանգամանալից բացատրել Պոկլոնսկայայի վարքի պատճառները: Ռուսական մամուլում անգամ հրապարակումներ եղան, որ նա հոգեկան խնդիրներ ունի և խանդում է Մատիլդային: Համացանցում կարելի է գտնել Պոկլոնսկայայի ռոմանտիկ լուսանկարը ցարի կիսանդրու հետ: Ղրիմի նախկին դատախազին անգամ թվացել էր, որ նրա կիսանդրիից մեռոն է հոսում: Այդ հայտարարության լայն տարածումից հետո Ռուս ուղղափառ եկեղեցին ստիպված էր եղել հերքել, որ արձանից մեռոն է հոսում:
Ֆիլմի ցուցադրության դեմ ակտիվ հանդես է գալիս «Քրիստոնեական պետություն» արմատական կազմակերպությունը: Մինչ երկրի հյուսիսում փոթորկում է ուղղափառ ծայրահեղականությունը, երկրի հարավում իր տարերքի մեջ էր իսլամական ծայրահեղականությունը: Անցած շաբաթ Չեչնիայում հարյուր հազարավոր մարդիկ ցույցի էին դուրս եկել ի պաշտպանություն Մյանմայի մուսուլմանների: Հազարավոր «Ալլահ աքբարները» և ռազմաշունչ կոչերն ու ելույթները (այդ թվում Չեչնիայի ղեկավար Ռամզան Կադիրովի) ռուսական մամուլը և սոցցանցերի օգտատերերն իրավացիորեն նմանեցնում էին Իսլամական պետության հանրային միջոցառումներին: Այդ օրը Կադիրովը քննադատել էր Ռուսաստանի դիրքորոշումը Մյանմայի հարցում և անգամ ցանկություն հայտնել զորք ուղարկել Մյանմա: Ելույթ ունեցողները նշում էին հանուն իսլամի իրենց կյանքը զոհելու պատրաստակամության մասին:
Իսկ Կրեմլում առայժմ գերադասում են հետևել և երբեմն-երբեմն Դմիտրի Պեսկովի շուրթերով անընդունելի են որակում գրաքննության և ծայրահեղականության դրսևորումները: