Նոր վարչապետի 2 սցենարները

«Չորրորդ իշխանություն»-ը գրում է․

Հասարակությունն ակտիվորեն քննարկում է` արժե՞ դրական ակնկալիքներ ունենալ նոր վարչապետից, թե ոչ։ Բացահայտորեն գերակշռում են նրանք, ովքեր վստահ են` չարժե, բայց ամեն դեպքում` լավատեսներ նույնպես կան։ Բայց «քննարկումները» մի տեսակ իռացիոնալ հարթությունում են ու մոտավորապես հիշեցնում են այն պատկերը, երբ մի քանի հոգի փորձում են ձմերուկի արտաքին տեսքից կամ «կտտոցի» արձագանքից կռահել` հասա՞ծ է, թե ոչ։
Մինչդեռ քննարկումներն այլ հարցից պետք էր սկսել. գոնե տեսականորեն հնարավո՞ր է, որ Սերժ Սարգսյանը լավ վարչապետ նշանակի։ Չէ՞ որ հասարակության գերակշիռ մեծամասնությունը «լավ վարչապետ» ասելով շատ կոնկրետ բան է հասկանում` նոր վարչապետը պիտի պայքարի կոռուպցիայի դեմ, տնտեսությունը դուրս բերի ստվերից, մենաշնորհները վերացնի, օլիգարխների «գյամերը քաշի», պաշտոնյաների ու նրանց հարազատների կողմից «փայ մտնելը» վերացնի, սոցիալական խնդիրներ լուծի եւ այլն։ Բայց Սերժ Սարգսյանը կարծես թե իր առջեւ այդպիսի խնդիր չի դրել. եթե նման խնդիր դներ` կստացվեր, որ նա ինչ-որ մեկին վարչապետ է նշանակել ու հանձնարարել, որ նա պայքարի իր ու իր մերձավորների դեմ։ Հետեւաբար` Սերժ Սարգսյանը Կարեն Կարապետյանի առջեւ կարող էր միայն մի խնդիր դնել. այն է` «հին սաստավի» օլիգարխների հախից գալ (ցուցակն ինքը կտա), թարմ ուժերով ու նոր «դրայվով» քամել փոքր ու միջին բիզնեսը (որովհետեւ բյուջեում փող չկա) եւ այնպես անել, որ Հայաստանը դառնա մեկ օլիգարխի տնտեսություն (երեք անգամից փորձեք կռահել, թե ով պիտի լինի այդ եզակի օլիգարխը` Սերժ Սարգսյանի պատկերացմամբ)։

Այնպես որ` Կարեն Կարապետյանի անձնական ու մասնագիտական որակներն առանձնապես կապ չունեն։ Որովհետեւ եթե Սերժ Սարգսյանը նրա առջեւ վատ խնդիր է դրել, ինչքան բարձր լինեն Կարեն Կարապետյանի մասնագիտական որակները` այնքան վատ (այնքան ավելի հաջող կկատարի առաջադրանքը, որից պետությունն ու հասարակությունը միայն կտուժեն)։ Իսկ այլ տարբերակ պարզապես չկա, որովհետեւ Սերժ Սարգսյանը նրա առջեւ հաստատ «երկիրը խելքի բերելու» խնդիր չէր դնի (խելքի բերող լիներ` հաստատ կաներ նաեւ առանց դրսից բերված կադրերի)։

Լավ, իսկ գուցե Կարեն Կարապետյանին ամենեւին էլ Սերժ Սարգսյա՞նը չի նշանակել։ Ասենք` Մոսկվայից առաջարկել են, ինքն էլ, սովորության համաձայն, գլխով է արել ու յոթ-ութ անգամ շնորհակալություն հայտնել։ Սա էլ է շատ հավանական տարբերակ։ Տրամաբանությունն էլ ըստ երեւույթին հետեւյալն է` «էս Հայաստանի իշխանություններն արդեն զզվեցրեցին, իրենք միլիարդները թալանում ու ներդրումներ են անում արտասահմանում, բայց զենքի համար 200 միլիոն էլ չունեն, ու արդյունքում` հակառուսական տրամադրություններն են ուժեղանում։ Եթե ինքներդ չեք բաշարում` այ հիմա մարդ ենք նշանակում, որ գա փողերը հավաքի, մենք էլ էդ փողի դիմաց զենք-բան տանք, յոլա գնացեք ու Ռուսաստանին մի հայհոյեք»։ Բայց եթե հենց այս տարբերակն է գործում` Սերժ Սարգսյանը պիտի որ «տակից» ակտիվորեն դիմադրի, որովհետեւ ստացվում է, որ Կարեն Կարապետյանին ուղարկել են իր դեմ պայքարելու եւ իրեն վերահսկելու համար։ Իսկ եթե այդպես է` դա երկար ժամանակ թաքուն պահել չի հաջողվի, եւ արդեն շատ մոտ ապագայում ներքին սաբոտաժն իրեն զգացնել կտա։ Ընդ որում` անպայման «հայրենասիրական երանգավորմամբ» (իբր «չհասկացանք, էս ո՞վ դառավ, որ դրսից գա, մեր փողերը հավաքի-տանի Ռուսաստան)։

Ուշադրություն դարձրեք` երկու տարբերակների դեպքում էլ նոր վարչապետի գործունեությունն ի սկզբանե ձախողման է դատապարտված։ Կամ նրան նշանակել է Սերժ Սարգսյանը` ժողովրդի գոտիներն ավելի պինդ ձգելու եւ մեկ օլիգարխի տնտեսություն կերտելու համար (եւ այդ դեպքում ժողովուրդը շատ արագ բացասական փոփոխությունները կզգա իր մաշկի վրա), կամ նրան նշանակել են դրսից` այս իշխանությունների դեմ պայքարելու համար (եւ այդ դեպքում ներքին սաբոտաժն ու սեւ փիառը նոր վարչապետին կստիպեն մի քանի ամիս անց եւս մի անգամ խռովել ու հեռանալ)։

Այնպես որ` երկրի համար դրական արդյունք հնարավոր չէ նույնիսկ տեսականորեն։