Սաակաշվիլին` Սիրադեղյանի հետքերով

Առաջին / Վրաստանի նախկին նախագահ, Օդեսայի նախկին նահանգապետ Միխեիլ Սաակաշվիլու շուրջ կրքերը չեն հանդարտվում: Նա չի հաշտվում այն մտքի հետ, որ զրկվել է Ուկրաինայի քաղաքացիությունից և խոստանում է սեպտեմբերի 10-ին հատել լեհ-ուկրաինական սահմանը և մուտք գործել երկիր, եթե անգամ Ուկրաինայում նրան սպառնում է ձերբակալություն և արտահանձնում Վրաստանին:

Իհարկե, ինչ-որ ներքին համոզմունք հուշում է, որ Սաակաշվիլին Ուկրաինա չի վերադառնալու ո՛չ սեպտեմբերի 10-ին և ո՛չ էլ մոտ ապագայում, ու մարդկայնորեն կարելի է նրան հասկանալ, որովհետև ցանկացած մարդու համար ազատությունը թանկ բան է: Տրամաբանությունը հուշում է, որ եթե Սաակաշվիլին ձերբակալությունից չզգուշանար, կվերադառնար ոչ թե Ուկրաինա, այլ հայրենիք` Վրաստան, որտեղ նրա անձի հետ կապված է մի ամբողջ էպոխա, անշրջելի բարեփոխումներ: Նրա վերադարձը Վրաստան մոտիվացված է քաղաքական, իրավական, բարոյական առումներով: Եվ առհասարակ` Սաակաշվիլու կենսագրության ուկրաինական փուլը, մեծ հաշվով, պատահական հանգամանքների հետևանք է, ու Վրաստանի նախկին նախագահը բոլորից լավ գիտի, որ չի կարող այդ երկրի քաղաքականության առանցքային սուբյեկտ լինել:

Սաակաշվիլին մի երկու աղմկոտ հայտարարությունից հետո կմոռացվի, եթե նույնիսկ հարգված հյուր մնա արևմտյան մի քանի երկրներում և անկախ այն բանից, որ մարդկանց զգալի մասն իրոք մտածում է, թե նա դարձել է Իվանիշվիլու ռուսական հովերի կամ Պորոշենկոյի կոռումպացվածության զոհը: Սաակաշվիլին գուցե լեգալ տեղաշարժվի եվրոպական երկրներով, սակայն նրա քաղաքական ճակատագիրը շատ նման է պանդխտության ընդհատակներում դեգերող Վանո Սիրադեղյանի ոդիսականին: Նրանք տարբեր մարդիկ են, սակայն երկուսն էլ ուրույն տեսակ են` իրենց երկրների կյանքում ունեցած առանցքային դերակատարությամբ: Վանոն ապահովել է հաղթական պատերազմի կայուն թիկունքը, Սաակաշվիլին վրացական բարեփոխումների ճարտարապետն է:

Երկուսն էլ, մեծ հաշվով, դարձել են քաղաքական հակառակորդների քինախնդրության, բայց նաև սեփական բոնապարտիզմի զոհը: Սակայն Սաակաշվիլին և Սիրադեղյանը քաղաքական առումով սպառված են, որովհետև քաղաքական գործիչը կարող է ռեաբիլիտացվել միայն հայրենիքում` արդարադատության լեգալ ընթացակարգով, եթե նույնիսկ ստիպված է հաղթահարել ռեպրեսիաների և անազատության փորձությունը: Սիրադեղյանն ու Սաակաշվիլին ընտրեցին այլ ճանապարհ: Սիրադեղյանը մի օր, անշուշտ, կվերադառնա Հայաստան, Սաակաշվիլին էլ` Վրաստան, սակայն դա արդեն կլինի ոչ թե քաղաքական, այլ` բարոյական վերադարձ: