Իյա, իրո՞ք

«Չորրորդ իշխանությունն» անդրադարձել է Ռոբերտ Քոչարյանի վերջին հարցազրույցին, որը ներկայացնում ենք ստորև․

«Եվ այսպես` Ռոբերտ Քոչարյանը բացառիկ հարցազրույց է տվել «Ազատություն» ռադիոկայանին ու անդրադարձել ղարաբաղյան հակամարտությանը, տարածաշրջանային զարգացումներին, ներքաղաքական իրավիճակին եւ այլն։ Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցները, որպես կանոն, հասարակական լայն արձագանք են ստանում, ընդ որում կարծիք հայտնողների առնվազն 90 տոկոսը նախապես նայում է շուրջը` համոզվելու համար, որ մոտակայքում կանայք եւ երեխաներ չկան, բայց մենք կփորձենք ավելի լրջորեն անդրադառնալ հարցազրույցում արտահայտված մտքերին։

Եվ այսպես` Ռոբերտ Քոչարյանն արձանագրում է, որ այսօր մենք ականատես ենք լինում մի շարք անբարենպաստ գործոնների կուտակման. Ռուսաստանը զենք է մատակարարում Ադրբեջանին, ռազմական հավասարակշռությունը խախտված է, Հայաստանը դուրս է մղվում տարածաշրջանային համագործակցության նոր ֆորմատներից (օրինակ` «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքը շրջանցում է Հայաստանը) եւ այլն։ Քոչարյանն ամեն ինչ ճիշտ է ասում։ Միայն թե` «համագործակցության տարածաշրջանային ֆորմատներից դուրս մնալը» կարծես թե վաղուց է սկսվել։ Ի դեպ` պատահաբար չե՞ք հիշում, թե Հայաստանը շրջանցող Բաքու-Թբիլիսի-Ախալքալաք-Կարս երկաթուղու կառուցման համաձայնագիրը ստորագրելուց հետո ով հեռուստաեթերից արհամարհանքով քմծիծաղ տվեց, թե «եթե համաձայնագիրը ստորագրվում է, դա դեռ չի նշանակում, թե երկաթուղին կկառուցվի»։ Ուզում եք` հավատացեք, ուզում եք` ոչ, բայց նույն Ռոբերտ Քոչարյանն էր։ Ու հենց նա էր օրումեջ հայտարարում, թե Հայաստանը դեռ հարյուր տարի էլ կզարգանա շրջափակման պայմաններում։ Ինչ վերաբերում է ռազմական հավասարակշռության խախտմանը, ապա Ադրբեջանը կարծես թե 3-4 միլիարդ դոլարի ժամանակակից սպառազինություն է գնել, իսկ Հայաստանն անգամ 200 միլիոն դոլար չունի։ Ի դեպ` չե՞ք հիշում, թե միջազգային հեղինակավոր կազմակերպություններն ում մասին էին գրել, թե 3-4 միլիարդ դոլարի անձնական հարստություն է կուտակել։ Ճիշտ է, Ռոբերտ Քոչարյանի։ Բայց կարող եք չկասկածել` այդ գումարի մի մասով նա ժամանակակից սպառազինություն է ձեռք բերել։ Բա հո Տանզանիայի առյուծների վրա «բերդանկայով» չէ՞ր կրակում։

Անցնենք առաջ։ Ինչպես ինքն է հարցազրույցում ասում, «հիմա` բանակցային գործընթացի վերաբերյալ»։ Բանից պարզվում է` Հայաստանը միայն մի անգամ էր «հայ-հայ ա» կարգավորման փաստաթուղթ ստորագրում (Քի Ուեսթում), այն էլ` Ադրբեջանը վերջին պահին հրաժարվեց։ Եվ Ռոբերտ Քոչարյանն իսկույն էլ խոստովանում է, որ այդ փաստաթղթով նախատեսվում էր ազատագրված տարածքների վերադարձ։ Պո՞ւյ։ Իսկ մեզ թվում էր, թե գործ ունենք անզիջում վոյինի հետ, որի համար թեկուզ մի թիզ հող զիջելը դավաճանություն է։ Ու միայն հիմա է պարզվում, որ «վոյինը» նաղդ զիջել էր տարածքները, պարզապես ադրբեջանցիներն ավելին էին ուզում։ Եվ, ի դեպ, ինքն էր դրանով զբաղվում, որովհետեւ ինչ-որ մեկը չարամտորեն Ղարաբաղը դուրս էր թողել բանակցային գործընթացից։ Պատահաբար չե՞ք հիշում, թե ով էր։

Ինչեւէ։ Ռոբերտ Քոչարյանը նույն հարցազրույցում Հայաստանում ներքաղաքական իրավիճակին ու «Սասնա ծռեր» խմբավորման գործողություններին էլ է անդրադառնում։ Եվ կարծիք է հայտնում, որ դա դեղին քարտ էր իշխանություններին ու քաղաքական համակարգին, որ երկրին պետք են արմատական ռեֆորմներ, «մարդիկ պետք է քաղաքական մրցակցություն տեսնեն երկրում» եւ այլն։ Ինչպես նրա իրավահաջորդը կասեր` «իյա, իրո՞ք»։ 2008թ. փետրվարին մարդիկ փորձեցին «քաղաքական մրցակցություն տեսնել», բայց փոխարենը տեսան ուղիղ նշանառությամբ մարդկանց վրա կրակող ուժայիններ եւ անհայտ ծագման բաշիբոզուկներ։ Սեփական ժողովրդին արյան մեջ խեղդելու համար նույնիսկ հատուկ շտաբ էր ստեղծվել, զինված ուժերի որոշ ստորաբաժանումներ սահմանամերձ շրջաններից Երեւան էին բերվել եւ այլն։ Ի դեպ` պատահաբար չե՞ք հիշում, թե այդ օրերին ո՞վ էր Հայաստանի նախագահն ու գերագույն-գլխավոր հրամանատարը։ Կամ գուցե մոռացե՞լ եք, թե այդ ամենի արդյունքում ով տիրացավ նախագահի պաշտոնին։

Այնպես որ, Ռոբերտ Քոչարյանն ինչ ասում է` ճիշտ է ասում։ Միայն թե` նրա արտահայտած ցանկացած միտք որեւէ արժեք կունենա միայն այն դեպքում, եթե վերնագրված լինի «ինքնախոստովանական ցուցմունքներ»։