Ի՞նչ է ակնարկում Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն

Առաջին / ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները մտադիր են Հայաստան այցի ընթացքում հստակեցնել իրավիճակը ԼՂ հակամարտության գոտում, ճեպազրույցի ընթացքում հայտարարել է ՌԴ արտգործնախարարության մամուլի խոսնակ Մարիա Զախարովան: Ինչպես հայտնի է, համանախագահները Հայաստան այցելելու են հունիսի 10-ին: Նրանք լինելու են նաև Արցախում, իսկ մի քանի օր անց այցելելու են նաև Բաքու: Զախարովան հայտարարել է, որ քննարկելու են կարգավորման գործընթացին առնչվող հարցեր: Իսկ ի՞նչն են հստակեցնելու համանախագահները Հայաստան այցի ընթացքում, ԼՂ հակամարտության գոտում իրավիճակի ի՞նչ հստակեցման մասին է խոսքը, ի՞նչը հստակ չէ: Այդ հարցերն առաջանում են Զախարովայի հայտարարությունից հետո:

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանն այսօր հայտարարել է հայաստանցի լրագրողների հետ ճեպազրույցում, որ Հայաստանը համանախագահների այցից մեկ ակնկալիք ունի՝ որ սահմանին դադարեն Ադրբեջանի կրակոցներն ու սադրանքները: Հայաստանի արտգործնախարարի տեղակալը նշել է, որ միայն դրանից հետո է հնարավոր խոսել բանակցային գործընթացի մասին: Նույն բանի՞ մասին են խոսում Հայաստանի արտգործնախարարն ու ՌԴ ԱԳՆ խոսնակը, թե՞ Երևանից ակնկալվում են դիրքորոշման որոշակի հստակեցումներ որևէ պլանի վերաբերյալ, սակայն Երևանը պնդում է, որ հստակեցում կլինի միայն այն դեպքում, երբ հստակ լինի սահմանին չկրակելը, կամ այլ կերպ ասած՝ հրադադարի պահպանման մեխանիզմը: Համանախագահների այցը տեղի է ունենում նրանց վերջին հայտարարության ֆոնին, որտեղ առաջին անգամ հասցեական նշվել էր, որ հրադադարը խախտել է Ադրբեջանը: Ընդ որում, դա հայտարարեցին թե համանախագահները, թե նաև ՌԴ ԱԳՆ խոսնակ Զախարովան՝ առանձին: Դրանից հետո պաշտոնական Երևանը խոսեց այն մասին, որ ժամանակն է անցնել նաև Ադրբեջանին պատասխանատվություն պարտադրելուն՝ հրադադարի խախտումների համար: Արդյո՞ք Երևանում «հստակեցվելու» է արդեն այդ հարցը: Միաժամանակ պետք է նկատի առնել, որ համանախագահների հերթական տարածաշրջանային այցը տեղի է ունենում Ադրբեջանում ներքին իրավիճակի բավական հակասական պատկերի ֆոնին:

Տեղեկություններ և կարծիքներ են հնչում, որ Ադրբեջանում իրականում եղել է ռազմական հեղաշրջման փորձ, որը տապալվել է, բայց ներկայացվել իբրև հայկական լրտեսական գործունեության բացահայտում: Այնուամենայնիվ, հօգուտ հեղաշրջման փորձի է խոսում և այն, որ Ադրբեջանում գործնականում պայթել կամ պայթյունի շեմին է կանգնել երկրի խոշորագույն բանկը, որ տնօրինում է Ադրբեջանի բանկային ակտիվների 40 տոկոսը: Իսկ քանի որ Ադրբեջանը խանություն է, որտեղ բիզնես և իշխանություն հասկացությունները ոչ թե սերտաճած են, այլ պարզապես նույն բանն են ամբողջությամբ, ապա ակնհայտ է դառնում, որ բանկի տեսքով գործնականում պայթել է հենց Ադրբեջանի իշխանությունը: Անկասկած է, որ դա չի կարող չանդրադառնալ Արցախի խնդրի վրա, բերելով իրավիճակի վրա ներգործության նոր դետալներ կամ ռիսկեր: Չի բացառվում, որ համանախագահները Երևանի հետ հստակեցնելու են այդ իրավիճակը, հասկանալու համար, թե պատրա՞ստ է արդյոք Հայաստանն այդ ռիսկերին: Ռիսկեր, որոնք գուցե արտացոլվել են նաև համանախագահների այցի բառացիորեն շեմին հրապարակված ՄՃԽ զեկույցի տեսքով, որում պատերազմի վերսկսման վտանգը համարվել է բավականին մեծ:

Համանախագահներին գուցե հարկավոր է հասկանալ, թե որքանով է Հայաստանը պատրաստ պատերազմի, որովհետև պատերազմի զսպումն ու կանխարգելումը մեծապես պայմանավորված է հենց Հայաստանի պատրաստ լինելով: Այդ ամենով հանդերձ, մեկ այլ մտահոգության արժանի հանգամանք է այն, որ Զախարովան խոսում է ակտուալ հարցերի քննարկումից, նկատի ունենալով ապրիլի վերջին արտգործնախարարների մոսկովյան եռակողմ հանդիպումը: Այդ հանդիպումից հետո Բաքուն հայտարարում էր, թե տեսնում է տարածքներ խաղաղության դիմաց բանաձևի իրականացման հեռանկար: Երևանը պատասխանել է, թե Մոսկվայում չի եղել այդպիսի բանաձևի որևէ քննարկում: Ինչ է եղել Մոսկվայում և դրա հետ կապված ինչ ակտուալ հարցեր կարող են համանախագահները քննարկել Մոսկվայում, պարզ չէ, քանի որ մոսկովյան բանակցության իրական օրակարգը չի հրապարակված, ինչպես գործնականում բոլոր բանակցային հանդիպումների: Սակայն հանդիպման հիշատակումը մտահոգիչ է այն առումով, որ Ռուսաստանի հովանու ներքո եռակողմ բոլոր նախաձեռնություններում Հայաստանն ըստ էության միշտ եղել է Ռուսաստանի և Ադրբեջանի դեմ մենակ: Թեև, հարկ է իհարկե հիշել նաև, որ Մոսկվայի հանդիպմանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մյուս՝ ամերիկացի և ֆրանսիացի համանախագահները որոշակի պահից միացան կողմերին, նրանց, և գուցե առաջին հերթին Հայաստանին չթողնելով Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հետ մենակ: