Հայերեն


Ընտրական վերահսկողության նոր կանոնները՝ ժողովրդավարության նահանջի՞ հաշվին

Քաղաքականություն

Հունվարի 23-ին Ազգային ժողովում կայացած արտահերթ նիստում առաջին և երկրորդ ընթերցմամբ ընդունվեցին Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները, որոնք վերաբերում են դիտորդական առաքելությունների գործունեությանը, հավատարմագրման կարգին, ֆինանսավորման բացահայտմանը, ինչպես նաև դիտորդների, լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների և այցելուների վարքագծի սահմանափակումներին։

Օրինագիծը ներկայացրեց իշխանական պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանը՝ պնդելով, որ գործող օրենսգիրքը չի ապահովում դիտորդների քաղաքական չեզոքության և անկողմնակալության պատշաճ վերահսկում, իսկ փոփոխությունների ընդունումը հրատապ է՝ հաշվի առնելով 2026 թվականի հունիսին սպասվող ընտրական գործընթացները։ Սակայն օրինագծի ընդունման ընթացակարգը և բովանդակությունը լուրջ քննադատության արժանացան ընդդիմության կողմից։

«Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանը խորհրդարանում արձանագրեց, որ նախագիծը շրջանառության մեջ է դրվել ծայրահեղ արագությամբ՝ առանց նախնական ծանուցման, առանց ողջամիտ ժամկետի և առանց որևէ բովանդակային քննարկման։ Նրա խոսքով՝ չեն հրավիրվել և չեն լսվել այն դիտորդական կազմակերպությունները, որոնք վերջին ընտրություններում հանդես են եկել անաչառ գնահատականներով, չեն քննարկվել առաջարկները ընդդիմության, անկախ հասարակական հատվածի և միջազգային կառույցների ներկայացուցիչների հետ, այդ թվում՝ Վենետիկի հանձնաժողովի և ԺՀՄԻԳ համակարգի շրջանակում, որոնք Հայաստանի ստանձնած միջազգային պարտավորությունների մաս են կազմում։

Մինասյանի գնահատմամբ՝ ընդունված փոփոխությունները միտված են իշխանությանը հարմար դիտորդական համակարգ ձևավորելուն։ Նա ընդգծեց, որ նոր կարգավորումները հնարավորություն են տալիս զրկել դիտորդական առաքելության կարգավիճակից այն անձանց և կազմակերպություններին, որոնց գնահատականները կամ հրապարակային խոսքը կարող են քննադատական ընկալվել իշխանության կողմից և ներկայացվել որպես քարոզչություն կամ հակաքարոզչություն։

Բացի այդ, ֆինանսավորման բացահայտման պահանջը, ըստ նրա, կարող է օգտագործվել որպես զտման գործիք, երբ թեկնածուի կամ նրա հետ որևէ կերպ առնչվող անձի հետ նույնիսկ անուղղակի կապի առկայությունը դառնում է դիտորդական գործունեությունից զրկվելու պատճառ։ Արծվիկ Մինասյանը նաև արձանագրեց, որ իշխանական մեծամասնությունը կամայականորեն է մեկնաբանում միջազգային կառույցների մոտեցումները՝ դրանք օգտագործելով սեփական քաղաքական որոշումները հիմնավորելու համար։

Նրա խոսքով՝ դիտորդների կարգավիճակին վերաբերող նորմերը ընտրական օրենսդրության առանցքային բաղադրիչներից են, և դրանց փոփոխությունը մի քանի ամիս առաջ սպասվող ընտրություններից առաջ, առանց լայն քննարկման, հակասում է ժողովրդավարական նվազագույն չափանիշներին։ Ընդդիմության գնահատմամբ՝ տեղի ունեցողը հերթական փորձն է ընտրական գործընթացները ամբողջությամբ իշխանական վերահսկողության տակ առնելու և հնարավոր ընտրախախտումները իրավական դաշտում «նորմալացնելու» ուղղությամբ։

Այս դիրքորոշումը, ըստ Մինասյանի, պետք է դառնա թե՛ տեղական, թե՛ միջազգային հասարակական կազմակերպությունների ուշադրության առարկա։ Այս համատեքստում առանձնակի նշանակություն են ստանում այն փորձագիտական եզրակացությունները, որոնց համաձայն գործող իշխանությունները արտաքին ազդեցությունների վերաբերյալ եվրոպական քննարկումները փորձում են ներմուծել ներքին քաղաքական դաշտ՝ դրանք վերածելով վերահսկողության և սահմանափակումների արդարացման գործիքի։

Քննադատների կարծիքով՝ այդ կերպ լռեցվում են ընդդիմադիր ձայները, ընտրություններից առաջ «մաքրվում» է դաշտը, իսկ այս ամենը ներկայացվում է որպես ժողովրդավարության պաշտպանության միջոց։ Իրականում, սակայն, նման քաղաքականությունը հակադրվում է հենց այն ժողովրդավարական արժեքներին, որոնց պաշտպանության մասին խոսվում է, և նպաստում է իշխանության կենտրոնացմանն ու ճնշումների խորացմանը։

Վեհափառի հետ հանդիպմանը կարևորվել է Հայոց Եկեղեցու դերն ազգային ինքնության պահպանման գործումՀոկտեմբերի 5-ից ժամանակավորապես դադարեցվում է ՀՀ դեսպանությունների և հյուպատոսական հիմնարկների միջոցով անձնագրերի տրամադրման, փոխանակման ծառայության մատուցումըՍեպտեմբերի 30-ին և հոկտեմբերի 1-ին Երևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներԵրուսաղեմի հայկական թաղամասում տղամարդը փորձել է պղծել Սուրբ Հակոբ վանքըՀորդառատ անձրևներ են սպասվում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԲախվել են «Tesla»-ն և Վերին Ծաղկավան բնակավայրի վարչական ղեկավարի «Lexus GX470»-ըՆոյեմբերի 3-ին ՌԴ-ում ուժի մեջ կմտնի Պուտինի կողմից ստորագրված օրենքը միգրանտների արտաքսման հիմքերի ընդլայնման մասին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամներն ու կուսակցության խորհրդի անդամը հյուրընկալել են IODA առաքելության ներկայացուցիչներինՎեոլիա Գրուպի ֆինանսավորմամբ ջրաչափերի ցուցմունքների հեռահար գրանցման համակարգ է ներդրվումԱրցախի մշակութային ժառանգության քաղաքական վերաձևակերպման մի քանի դրվագներ. ահազանգ14-ամյա տղա է մահացել Մայամի թռչող ինքնաթիռումԹրամփը կարծում է, որ նավթի գները կրկին կնվազենՓոքր Վեդիի միջնակարգ դպրոցի մարզադաշտում 12-ամյա աշակերտը ոտքով հարվածել է համադասարանցու ձեռքին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքԿոտայքի մարզում պարապլանով թռիչքի ժամանակ կինն ու հրահանգիչը կորցրել են կառավարումը և տեղափոխվել ԲԿՀայաստանի պետական կամերային նվագախումբը՝ Հնդկաստանի երեք քաղաքներում․ ՀՀ անկախության 35-ամյակին նվիրված համերգաշարՄալաթիայի համայնքային ոստիկաններն առգրավել են 2.5 կիլոգրամ մարիխուանաՄալաթիայի համայնքային ոստիկաններն առգրավել են 2.5 կիլոգրամ մարիխուանաԱմուրի մարզում ռազմական ինքնաթիռ է կործանվել. զոհեր կան«Բարսելոնան» բանակցություններ է վարել Հոլանդի տրանսֆերի շուրջՆեթանյահուն զգուշացրել է՝ նշաններ կան, որ Իսրայելի վրահարձակում է լինելուԱյս վարչախումբը սադրել է Արցախի դեմ պատերազմը, Փաշինյանը դա խոստովանել է. Ավետիք ՉալաբյանՅունիբանկը և Picsart Academy-ն երեխաների համար անցկացրին «Գիտելիքի օր» Եթե գումարը 1 միլիոն ռուբլուց պակաս է, այն կարելի է տեղափոխել առանց խոչընդոտի․ Հրայր ԿամենդատյանԱլիևի ցանկացած պահանջ մեր իշխանությունն անվերապահորեն կատարում է. Ցոլակ ԱկոպյանԲՀԿ–ն շարունակելու է պաշտպանել իր ընտրողների քաղաքական ներկայացուցչության իրավունքը. հայտարարություն Ընտրությունների դիտարկման զեկույցը հստակ արձանագրում է՝ հունիսի 7-ին Հայաստանում անցկացրած ընտրություններն ուղեկցվել են ՔՊ-ի կազմակերպած համակարգային խախտումներով․ Արամ ՎարդևանյանCOVID-ից հետո Հայաստանի կրթության մակարդակը միայն անկում է ապրում. Ատոմ ՄխիթարյանՅունիբանկը թողարկել է 10,3% և 6% արժեկտրոնային եկամտաբերությամբ դրամային և դոլարային պարտատոմսեր Պետք է մեր գործով արժանի լինենք իրենց կյանքը հայրենիքի համար չխնայած տղաներին. Արսեն Գրիգորյան«ՀայաՔվեն» դիմում-բողոքներ է ուղղել Մագդալենա Գրոնոյին և այլ բարձրաստիճան դիվանագետների«Միաժամանակ մի քանի աթոռի վրա նստելու» քաղաքականությունը մոտենում է ավարտին․ Արտակ Զաքարյան«Ռուբեն Ռուբինյանը իմ խմբակցության ղեկավարը չէ և, փառք Աստծո»․ պատգամավորը՝ IPU-ի վեհաժողովի մասնակցությունից հրաժարվելու մասինԵՀՄ նախագահ Արթուր Հովհաննիսյանն ու Հայաստանում Բուլղարիայի դեսպանը քննարկել են Հայաստանի և Բուլղարիայի միջև երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող մի շարք ծրագրեր Արցախյան հիմնահարցը ստանալու է իր արդարացի լուծումը. Մենուա ՍողոմոնյանՄիջազգային ներդրողներ և ոլորտի առաջատարներ՝ «Mining Armenia» ֆորումում Նիկոլ Փաշինյանի եվրոպական հիմնասյուները կամաց-կամաց սկսում են սասանվել․ Աննա ԿոստանյանԱյն մասին, թե ինչու Նիկոլ Փաշինյանն այլևս իրավունք չունի խոսել ժողովրդի անունից․ Ավետիք ՉալաբյանԻ՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ ԱԲ գործիքների ներդրումը Հայաստանի դպրոցներում. «Փաստ» «Նրանք ստում են, անամոթաբար ստում են ՀԱՊԿ-ի մասով». «Փաստ» Ջրամատակարարման խնդիրը՝ հերթական «աքիլլեսյան գարշապար». «Փաստ» Նպատակը հստակ է՝ մոռացության տալ. «Փաստ» «Միայն աղմուկն է ավելացել. ապագան մշուշոտ է, մարդիկ անորոշության մեջ են». «Փաստ» Ո՞ր համայնքներում ընդդիմությունը կմասնակցի ՏԻՄ ընտրություններին. «Փաստ» Նույնիսկ ԵԽԽՎ-ում չեն կարողացել մինչև վերջ «աչք փակել». «Փաստ» Դիլիջանի ստեղծագործական տան անորոշ ապագան. ինչի՞ց են անհանգստացած կոմպոզիտորները. «Փաստ» Բաքվի նախաձեռնող խումբը ՄԱԿ-ին կոչ է արել աջակցել «Արևմտյան Ադրբեջան» վերադարձին«Ռոսատոմը» աշխատում է Հայաստանի հետ «Նաիրիտ» նախագծի շրջանակներում․ ԼիխաչովՖԻԴԵ-ի նորընտիր նախագահի առաջին պաշտոնական այցը կլինի ՀայաստանԻրանը կբանակցի միջնորդների հետ, այլ ոչ թե ԱՄՆ-ի․ TasnimՀայաստանում բենզինի գները հասել են պատմական առավելագույնի
Ամենադիտված