Հայերեն
Русский


Վաշինգտոնյան հուշագիրը՝ տարածաշրջանային վերահսկման նոր մեխանիզմ

Քաղաքականություն
Կիսվել

Վաշինգտոնում ստորագրված հուշագրի գործարկումից հետո օր օրի ավելի ակնհայտ է դառնում, որ դրա իրական շահառուն Հայաստանը չէ։ Փաստաթղթի շուրջ ստեղծված արագությունն ու գաղտնիության մթնոլորտը, ինչպես նաև դրա կիրառման քաղաքական համատեքստը, փորձագետների շրջանում լուրջ հարցադրումներ են առաջացնում։ Եթե հուշագիրը իրականում ուղղված լիներ տարածաշրջանային կայունությանն ու փոխշահավետ համագործակցությանը, այն չէր ուղեկցվի նման ճնշումներով, հակասություններով և ներքին ապակայունացմամբ։

Թուրքիան և Ադրբեջանը փաստացի հանդես են գալիս որպես գործընթացի հիմնական շահագրգիռ կողմեր՝ իրենց պահելով ոչ թե որպես գործընկերներ, այլ որպես տարածաշրջանում որոշումներ պարտադրող ուժեր։ Նրանց գործողությունները ցույց են տալիս, որ Վաշինգտոնում կնքված պայմանավորվածությունները դիտարկվում են որպես հնարավորություն՝ ամրապնդելու իրենց ազդեցությունը և առաջ մղելու երկարաժամկետ ռազմաքաղաքական նպատակներ։

Խորհրդանշական է նաև բառախաղը, որը ձևավորվել է ճանապարհների թեմայի շուրջ։ Հայկական կողմը խոսում է այսպես կոչված Թրամփի ուղու մասին, մինչդեռ ադրբեջանական կողմը նույն գործընթացը բացահայտ անվանում է Զանգեզուրի միջանցք։ Առաջին հայացքից սա կարող է թվալ տերմինաբանական տարբերություն, սակայն իրականում հենց այստեղ է թաքնված խնդրի էությունը։ Անվանումների այս հակադրությունը ցույց է տալիս, որ կողմերը նույն երևույթը տեսնում են արմատապես տարբեր տրամաբանությամբ։ Մեկի համար այն ենթադրաբար տնտեսական ու տրանսպորտային նախագիծ է, մյուսի համար՝ ինքնիշխանության սահմանափակման և վերահսկման գործիք։

Այս ֆոնին Հայաստանում տեղի ունեցող ներքին զարգացումները առավել մտահոգիչ են դառնում։ Եկեղեցու նկատմամբ ճնշումները, հոգևորականների, ոչ իշխանական համայնքապետերի, գործարարների և քաղաքական գործիչների ձերբակալությունները գնալով ավելի հրապարակային և համակարգային բնույթ են ստանում։ Մարդու իրավունքների խախտումները այլևս չեն կարող դիտարկվել որպես ներքին խնդիր, քանի որ դրանք անմիջականորեն ազդում են Հայաստանի միջազգային հեղինակության և արևմտյան գործընկերների հետ ծրագրերի իրականացման վրա։ Բարերար և գործարար Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ իրականացվող ընտրովի արդարադատությունը ցույց է տալիս, որ իշխանությունը պատրաստ է անտեսել իրավական բոլոր սահմանները՝ հանուն քաղաքական նպատակների։

Վարչապետի կողմից հնչեցված սահմանադրական փոփոխությունների անհրաժեշտության մասին հայտարարությունները ևս տեղավորվում են այս ընդհանուր պատկերում։ Ազգային ինքնության արդիականացման ձևակերպման տակ իրականում թաքնված է Ադրբեջանի վաղուց հնչեցրած պահանջը՝ հրաժարվել տարածքային և իրավաքաղաքական հիմնարար դիրքորոշումներից։ Սահմանադրության փոփոխությունն այս համատեքստում դառնում է ոչ թե ներքին զարգացման, այլ արտաքին ճնշումներին համապատասխանելու գործիք։

Այս գործընթացների վտանգավոր կողմը առավել հստակ է դառնում այն տեղեկությունների ֆոնին, ըստ որոնց՝ ԱՄՆ-ի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները քննարկում են TRIPP նախագծի զարգացման հեռանկարները։ Խոսքը մի երթուղու մասին է, որը ամբողջությամբ անցնում է Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքով՝ Սյունիքի մարզով։ Այն փաստը, որ նման քննարկումները կարող են տեղի ունենալ առանց Հայաստանի մասնակցության, բացահայտ հարված է երկրի սուվերենությանը։ Սա նշանակում է, որ այլ պետություններ փորձում են որոշել Հայաստանի տարածքով անցնող ճանապարհների ճակատագիրը՝ շրջանցելով հենց Հայաստանը։

Վաշինգտոնյան հուշագրի իրական հետևանքները աստիճանաբար ձևավորվում են հենց այս շղթայի մեջ։ Հայաստանը հայտնվում է ճնշումների խաչմերուկում՝ արտաքին պահանջների և ներքին իրավունքների սահմանափակման միջև։ Հուշագիրը, որը ներկայացվում էր որպես հնարավորությունների պատուհան, գործնականում վերածվում է վերահսկման և պարտադրանքի մեխանիզմի։

Այս իրավիճակում ակնհայտ է դառնում, որ հիմնական տուժողը Հայաստանի Հանրապետությունն է՝ իր ինքնիշխանությամբ, իրավական համակարգով և ազգային ինքնությամբ։ Եթե այս գործընթացները շարունակվեն նույն տրամաբանությամբ, ապա Վաշինգտոնում ստորագրված հուշագիրը կմնա ոչ թե խաղաղության կամ զարգացման փաստաթուղթ, այլ մի համաձայնություն, որի իրական գինը վճարում է հենց Հայաստանը։

Կիսվել
Լրահոս
Հորմուզի նեղուցում նավթատար տանկերի վրա հարձակում է տեղի ունեցել3 անձանց մահվան ելքով դժբախտ դեպքը չի եղել շինարարական աշխատանքի ընթացքում. «Դեֆանս Հաուզինգը» պարզաբանում է տարածելՎեհափառի հետ հանդիպմանը կարևորվել է Հայոց Եկեղեցու դերն ազգային ինքնության պահպանման գործումՀոկտեմբերի 5-ից ժամանակավորապես դադարեցվում է ՀՀ դեսպանությունների և հյուպատոսական հիմնարկների միջոցով անձնագրերի տրամադրման, փոխանակման ծառայության մատուցումըՍեպտեմբերի 30-ին և հոկտեմբերի 1-ին Երևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներԵրուսաղեմի հայկական թաղամասում տղամարդը փորձել է պղծել Սուրբ Հակոբ վանքըՀորդառատ անձրևներ են սպասվում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԲախվել են «Tesla»-ն և Վերին Ծաղկավան բնակավայրի վարչական ղեկավարի «Lexus GX470»-ըՆոյեմբերի 3-ին ՌԴ-ում ուժի մեջ կմտնի Պուտինի կողմից ստորագրված օրենքը միգրանտների արտաքսման հիմքերի ընդլայնման մասին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամներն ու կուսակցության խորհրդի անդամը հյուրընկալել են IODA առաքելության ներկայացուցիչներինՎեոլիա Գրուպի ֆինանսավորմամբ ջրաչափերի ցուցմունքների հեռահար գրանցման համակարգ է ներդրվումԱրցախի մշակութային ժառանգության քաղաքական վերաձևակերպման մի քանի դրվագներ. ահազանգ14-ամյա տղա է մահացել Մայամի թռչող ինքնաթիռումԹրամփը կարծում է, որ նավթի գները կրկին կնվազենՓոքր Վեդիի միջնակարգ դպրոցի մարզադաշտում 12-ամյա աշակերտը ոտքով հարվածել է համադասարանցու ձեռքին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքԿոտայքի մարզում պարապլանով թռիչքի ժամանակ կինն ու հրահանգիչը կորցրել են կառավարումը և տեղափոխվել ԲԿՀայաստանի պետական կամերային նվագախումբը՝ Հնդկաստանի երեք քաղաքներում․ ՀՀ անկախության 35-ամյակին նվիրված համերգաշարՄալաթիայի համայնքային ոստիկաններն առգրավել են 2.5 կիլոգրամ մարիխուանաՄալաթիայի համայնքային ոստիկաններն առգրավել են 2.5 կիլոգրամ մարիխուանաԱմուրի մարզում ռազմական ինքնաթիռ է կործանվել. զոհեր կան«Բարսելոնան» բանակցություններ է վարել Հոլանդի տրանսֆերի շուրջՆեթանյահուն զգուշացրել է՝ նշաններ կան, որ Իսրայելի վրահարձակում է լինելուԱյս վարչախումբը սադրել է Արցախի դեմ պատերազմը, Փաշինյանը դա խոստովանել է. Ավետիք ՉալաբյանՅունիբանկը և Picsart Academy-ն երեխաների համար անցկացրին «Գիտելիքի օր» Եթե գումարը 1 միլիոն ռուբլուց պակաս է, այն կարելի է տեղափոխել առանց խոչընդոտի․ Հրայր ԿամենդատյանԱլիևի ցանկացած պահանջ մեր իշխանությունն անվերապահորեն կատարում է. Ցոլակ ԱկոպյանԲՀԿ–ն շարունակելու է պաշտպանել իր ընտրողների քաղաքական ներկայացուցչության իրավունքը. հայտարարություն Ընտրությունների դիտարկման զեկույցը հստակ արձանագրում է՝ հունիսի 7-ին Հայաստանում անցկացրած ընտրություններն ուղեկցվել են ՔՊ-ի կազմակերպած համակարգային խախտումներով․ Արամ ՎարդևանյանCOVID-ից հետո Հայաստանի կրթության մակարդակը միայն անկում է ապրում. Ատոմ ՄխիթարյանՅունիբանկը թողարկել է 10,3% և 6% արժեկտրոնային եկամտաբերությամբ դրամային և դոլարային պարտատոմսեր Պետք է մեր գործով արժանի լինենք իրենց կյանքը հայրենիքի համար չխնայած տղաներին. Արսեն Գրիգորյան«ՀայաՔվեն» դիմում-բողոքներ է ուղղել Մագդալենա Գրոնոյին և այլ բարձրաստիճան դիվանագետների«Միաժամանակ մի քանի աթոռի վրա նստելու» քաղաքականությունը մոտենում է ավարտին․ Արտակ Զաքարյան«Ռուբեն Ռուբինյանը իմ խմբակցության ղեկավարը չէ և, փառք Աստծո»․ պատգամավորը՝ IPU-ի վեհաժողովի մասնակցությունից հրաժարվելու մասինԵՀՄ նախագահ Արթուր Հովհաննիսյանն ու Հայաստանում Բուլղարիայի դեսպանը քննարկել են Հայաստանի և Բուլղարիայի միջև երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող մի շարք ծրագրեր Արցախյան հիմնահարցը ստանալու է իր արդարացի լուծումը. Մենուա ՍողոմոնյանՄիջազգային ներդրողներ և ոլորտի առաջատարներ՝ «Mining Armenia» ֆորումում Նիկոլ Փաշինյանի եվրոպական հիմնասյուները կամաց-կամաց սկսում են սասանվել․ Աննա ԿոստանյանԱյն մասին, թե ինչու Նիկոլ Փաշինյանն այլևս իրավունք չունի խոսել ժողովրդի անունից․ Ավետիք ՉալաբյանԻ՞նչ ազդեցություն կարող է ունենալ ԱԲ գործիքների ներդրումը Հայաստանի դպրոցներում. «Փաստ» «Նրանք ստում են, անամոթաբար ստում են ՀԱՊԿ-ի մասով». «Փաստ» Ջրամատակարարման խնդիրը՝ հերթական «աքիլլեսյան գարշապար». «Փաստ» Նպատակը հստակ է՝ մոռացության տալ. «Փաստ» «Միայն աղմուկն է ավելացել. ապագան մշուշոտ է, մարդիկ անորոշության մեջ են». «Փաստ» Ո՞ր համայնքներում ընդդիմությունը կմասնակցի ՏԻՄ ընտրություններին. «Փաստ» Նույնիսկ ԵԽԽՎ-ում չեն կարողացել մինչև վերջ «աչք փակել». «Փաստ» Դիլիջանի ստեղծագործական տան անորոշ ապագան. ինչի՞ց են անհանգստացած կոմպոզիտորները. «Փաստ» Բաքվի նախաձեռնող խումբը ՄԱԿ-ին կոչ է արել աջակցել «Արևմտյան Ադրբեջան» վերադարձին«Ռոսատոմը» աշխատում է Հայաստանի հետ «Նաիրիտ» նախագծի շրջանակներում․ ԼիխաչովՖԻԴԵ-ի նորընտիր նախագահի առաջին պաշտոնական այցը կլինի Հայաստան
Ամբողջ լրահոսը »
Ամենադիտված
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 3 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ) 4 Այն գնով, որով մենք Ռուսաստանից գազ ենք ձեռք բերում, դրան այլընտրանք չկա. Հրայր Կամենդատյան 5 Իշխանությունները միտումնավոր փոխում են երկրի վարչական սահմանները. Ցոլակ Ակոպյան
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 3 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ) 4 Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ» 5 Վթար՝ Հրազդան-Երևան երթուղին սպասարկող միկրոավտոբուսի մասնակցությամբ․ կան վիրավորներ
1 Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը 2 Ucom-ի աջակցությամբ մեկնարկել է ArmDrone համայնքի FPV դրոնների կրթական ծրագրի երկրորդ փուլը 3 «Մեր համբերությունը ևս սահման ունի»․ Արշակ Կարապետյանի կոշտ խոսակցությունը Զասի հետ 4 Իտալիայում պայթյուն է տեղի ունեցել զինամթերքի արտադրության գործարանում 5 Երևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ)