Սրբերի ու մեղավոր հոգիների մասին

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հարցերին պատասխանում է Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը

– Սրբազան, շատերը կարծում են, որ այժմ հարդը ցորենից առանձնանալու, այսինքն` բարու ու չարի առավել հստակ տարանջատման ժամանակներն են:

– Այդ հարցը միշտ է արդիական եղել. ինչո՞ւ միայն հիմա:

– Մարդկության մի մասն իրեն զգում է մեծ փոփոխությունների նախաշեմին. թեկուզ կլիմայական այս կատակլիզմները մարդկանց հոգին լցնում են միստիկ երկյուղով: Ինչ–որ բան հոգևոր առումով տեղի՞ է ունենում:

– Դա նախազգուշացում է մարդկությանը, որ բարոյական ոլորտում մի բան այն չէ: Նախ անխնա օգտագործվում են երկրագնդի ռեսուրսները: Եվ օգտագործվում են ոչ պատշաճորեն. մենք աղտոտում ենք բնությունը: Բնական է, որ երկրագունդն էլ նեղվում և հակադարձում է մեզ: Այս առումով մենք և մտածելու, և անելու բան ունենք: Առաջին հերթին պետք է փոխենք մեր վերաբերմունքը մեր երկրագնդի նկատմամբ: Ապա շտկենք մեր ներսը: Այնքան շատ անարդարություն կա այս աշխարհում, որը երբեք անհետևանք չի մնում:

– Ինչո՞ւ անարդարությունները շատացան հենց հիմա. ո՞րն է մեղքի սնունդը:

– Ես չեմ ասի, թե հիմա են շատացել: Մարդկության պատմության մեջ միշտ են եղել նման իրավիճակներ: Եթե ջրհեղեղը հիշենք` այնքան մեղքեր էին կուտակվել, որ Աստված պատժեց ողջ մարդկությանը:

– Չի՞ բացառվում նոր «ջրհեղեղ», եթե խելքի չգանք:

– Եթե մարդն առանձին կամ մարդկությունն ամբողջությամբ, իրեն սկսում է սխալ պահել, կամա թե ակամա պատժվում է:

– Իսկ նման ժամանակներում մեծանո՞ւմ է հոգևոր հզոր հոգիների թիվը, շատանո՞ւմ են նրանք:

– Դժվար է ասել, թե որ դարում որքան է եղել սրբերի քանակը. դա միայն Աստված գիտի: Բայց բարեբախտաբար սրբերը միշտ էլ եղել են: Իհարկե, որքան շատ լինեն, այնքան լավ կլինի մարդկության համար: Եթե սրբերի թիվը պակասում է, մեր` մարդկանցս վիճակն է վատթարանում:

– Իսկ ժամանակակից սրբերն ինչիսի՞ն են, ովքե՞ր են նրանք: Ինչպե՞ս իմանանք նրանց:

– Օ՜, դժվար է իմանալը: Որ իմանանք` ի՞նչ: Նրանք գործում են: Նրանց իմանալը մեզ ի՞նչ է տալիս: Մենք մեզ պետք է շտկենք:

– Նրանք չե՞ն երևում:

– Ինչո՞ւ` ոչ. պարբերաբար երևում են, ի հայտ են գալիս: Բայց մեծամասամբ լռելյայն են գործում:

– Թվում է, թե չարի ու բարու պայքարը բացահայտ է, որը նկատելի է նաև շնորյալ շատ հոգիների:

– Միշտ էլ բացահայտ է եղել այդ պայքարը: Միշտ էլ եղել է անարդարություն, չարագործություն:

– Չարապաշտ ուժերն այսօր անթաքույց են գործում:

– Ինչո՞ւ եք կարծում, որ 50 տարի առաջ այդպես չի եղել:

– Համենայն դեպս գործում են կազմակերպված, ղեկավարվելով որոշակի կենտրոնից, համակարգված մեխանիզմներով:

– Սատանայի եկեղեցին գործել է Կայենից սկսած: Այլ բան է, որ երբեմն ավելի է հզորացել, երբեմն ավելի է տկարացել:

– Իսկ մարդկությունն ինչո՞ւ է երես թեքում իր Փրկչից:

– Դժվար է ասել, որ մարդկությունն է թեքել: Միգուցե մարդկության մի մա՞սը, որը չի ձգտում գնալ դեպի Փրկիչը: Նախ մարդը պետք է իմանա, որ կա Փրկիչ, պետք է հավատա ու նոր միայն ձգտի նրան: Մարդկության մի մասը չի ընդունում Քրիստոսին որպես Փրկչի: Որովհետև այլադավաններ են, այլ կրոնի հետևորդներ են:

– Իսկ որտեղի՞ց են չարապաշտ ուժերը ստանում իրենց հոգևոր սնունդը, իրենց զորությունը:

– Բնական է` սատանայից, դևերից:

– Գիտության նվաճումները յուրաքանչյուր օրվա հետ մարդու հոգին լցնում են գոռոզությամբ ու գոռոզությամբ: Ասելս այն է` գիտատեխնիկական առաջընթացն ի՞նչ դեր է խաղում մարդու հետագա ճակատագրի համար:

– Ես գիտության զարգացումը չէի կապի մարդու գոռոզացման հետ: Գոռոզ լինելն անհատական խնդիր է: Այո, հպարտությունը թիվ 1 մեղքն է, բաց այն անհատական որակ է: Այլ բան է, որ եթե հպարտների թիվը մեծ եղավ, շատ վատ կլինի երկրի համար:

– Գուցե հատուկ պատրաստվածությո՞ւն է անհրաժեշտ այս իրավիճակին դիմակայելու համար:

– Բնականաբար: Նախ մարդ պետք է իմանա` ի՞նչ բան է մեղքը, որո՞նք են դրանք: Ապա գիտենա` ինչպե՞ս պայքարի ու իր ներսից մաքրի այն: Մարդուն ասում ես` մի հայհոյիր, ասում է` ի՞նչ կա որ, հայհոյում եմ, էլի: Չիմանալով, որ հայհոյանքը ծանրագույն, միաժամանակ դժվար մաքրվող մեղքերից է: Իսկ մարդ կարող է օրական 500 անգամ հայհոյի` չիմանալով, թե ինչ քանակությամբ մեղք կուտակեց հոգում: Ի վերջո չիմացությունն էլ է ողբերգություն:

– Կրոնական այսքան կառույցների առկայությամբ անգամ մարդու հոգևոր առաջընթացն այնքան դանդաղ է տեղի ունենում: Թե՞ այն կապ չունի արտաքին հանգամանքների հետ:

– Անշուշտ կապ ունի: Եվ կապ ունի շատ հանգամանքների հետ. որքանո ՞վ է ակտիվ գործում եկեղեցին, ի՞նչ մակարդակի վրա է գտնվում հասարակությունը, ի՞նչ ուժեր են գործում նրա ներսում, ինչ հակաուժեր կան և այլն:

– Անդրադառնանք մեր ժողովրդին. 1915 թվականի ցեղասպանությունը երկուստեք մեկնություն է առաջացնում. ոմանք կածում են` Աստված մեր հանդեպ անարդար էր, ոմանք կարծում են պատճառը մեր մեջ էր:

– Աստված չի կարող անարդար լինել: Աստված ամենամեծ Արդարությունն է: Պետք չէ սատանայի գործը գցել Աստծու վրա: Մարդիկ շատ հաճախ շփոթում են` ընկնելով ահավոր մեղքի տակ: Սատանան, դիվային ուժերը կոտորեցին երկու միլիոն հայի, և հայերն իրենք փորձում են մեղադրել Աստծո՞ւն:

– Ասում են` Աստված այդ դեպքում ինչո՞ւ սատանայի ձեռքը չբռնեց:

– Աստված բոլորին ազատ կամք է տվել: Եթե ամեն հանցագործի ձեռքը վայրկենաբար բռներ, ազատ կամքը կվերանար: Իսկ մեծագույն պարգև է, որ ամեն մարդ օժտված է ազատ կամքով:

– Չե՞նք կարող նաև հետևյալ դիտանկյունով նայել, որ ցեղասպանությունը փորձություն էր մեզ համար:

– Լինի մարդ, թե ժողովուրդ, թե պետություն, մշտապես անցնում է փորձությունների միջով:

– Մեծ հոգիների առաջ մե՞ծ փորձություններ են դրվում:

– Անշուշտ: Պատկերացրեք այսպես` եթե մարդը սրբացման ճանապարհին է, նրա վրա հազար դև կհարձակվի: Իսկ նա, ով կիսամեղքի մեջ է, վրան մի տասը դև կհարձակվի: Եվ դա բնական է:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում