Ո՞ւմ համար է հնչում զանգը

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեկնարկեցին անկախ Հայաստանի 6–րդ գումարման Ազգային Ժողովի աշխատանքները: Եվ, փաստորեն, մոտ մեկ տարի հետո այս խորհրդարանն աշխատելու է նոր Սահմանադրության դրույթներին համապատասխան: Այսինքն` լինելու է երկրի կառավարման առաջնային մանդատ ունեցող միակ ինստիտուտը:
Բնականաբար Սերժ Սարգսյանը, ով վերջին նախագահն է կառավարման կիսանախագահական գործող համակարգի պայմաններում, Հայաստանի Հանրապետության երրորդ և վերջին նախագահն է ըստ էության:
Եվ նախագահը ելույթ ունեցավ այս խորհրդարանի առջև: Սա նույնն է թե` նրա վերջին ելույթն է նորաստեղծ որևէ խորհրդարանի առջև: Քանզի մեկ տարուց էլ քիչ ժամանակ է մնացել, ինչ պետք է հրաժեշտ տա ՀՀ նախագահի պաշտոնին: Այս առումով ելույթը նաև կարելի է հրաժեշտի ելույթ համարել:
Իսկ բանն այն է, որ այն իր ընդգրկունությամբ, հարցերի համալիրով, քննարկումների խորությամբ և թիրախների ընտրության համապարփակությամբ տարբերվում էր նրա նախորդ խոսքերից: Առաջին անգամ մեր նախագահը խոսում է ոչ միայն մեր օրվա խնդիրներից, այլև իր պատկերացումներն է ներկայացնում երկրի ապագայի ու հեռանկարային զարգացումների վերաբերյալ: Նրա խոսքը հասնում է մինչև 2050 թվականը:
Համաձայնվեք` առաջին անգամ է մեր երկրի պատմության մեջ, որ նման հեռահար թիրախներ են ընտրվել:
Ի դեպ, հիշենք, որ մշտապես քննադատները նաև այդ են մատնանշել` թե՛ առանձին ոլորտների վերաբերյալ, թե՛ ամբողջական երկրի առումով մենք չունենք հեռանկարային զարգացման պլաններ, մենք չունենք մեր երկրի զարգացման տեսլականը մի քանի տասնամյակների հեռավորությամբ: Այն դեպքում, թե ինչպիսի՞ երկիր ենք ցանկանում ունենալ տասնամյակներ հետո, նախահիմքերը պետք է դրվեն այսօր:
Նախագահ Սերժ Սարգսյանի խոսքը այս առումով ևս այլ էր: Փաստորեն, նա խոսեց նաև մեր երկրի ապագայից: Անգամ տվյալ ժամանակահատվածի համար կոնկրետ թվեր ու ցուցանիշներ թիրախավորեց:
Եվ, ընդհանրապես, նա քննության առավ ոլորտ առ ոլորտ: Մատը դրեց այն խնդիրների վրա, որոնք լուծման կաիրք ունեն: Ցույց տվեց այն պրոբլեմները, որոնք խոչընդոտներ են զարգացման ճանապարհին, և առանց վերջիններիս վերացման հնարավոր չէ ապահովել տվյալ ոլորտի առաջընթացը:
Այսքան մանրակրկիտ ելույթ մենք, խոստովանենք, վաղուց չէինք տեսել:
Ընդ որում, ո՞րն է էականը. երկրի զարգացման տեսլականի ելակետը նախագահի համար նոր Սահմանադրությունն է: Այսինքն` կառավարման խորհրդարանական համակարգն է: Այն հնարավորություն է տալու կառուցելու այնպիսի Հայաստան, որը, պետք է ցավով խոստովանենք, քիչ կապ է ունենալու ներկա Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական իրողությունների հետ:
…Հիմա շատ տարօրինակ իրավիճակ է ստեղծվում. երկրի նախագահի լիազորությունների ավարտին մնացել է մեկ տարուց էլ քիչ ժամանակաշրջան, և միայն նոր է նա խոսում երկրի կյանքում անհրաժեշտ անկյունաքարային փոփոխությունների մասին:
Միաժամանակ, երբ նոր սահմանադրությունը կյանքի կոչվի, կիրառություն ստանա, այլևս Սերժ Սարգսյանը, գոնե ներկա լիազորություններով, նախագահ չի լինելու:
Հիմա` հարց. այս ուղենիշները, որ Սերժ Սարգսյանը ներկայացնում է իր ելույթի մեջ, ո՞վ պետք է կյանքի կոչի: Ո՞ւմ համար է հնչում զանգը` պատկերավոր ասած:
Եվ մի բան էլ. Սերժ Սարգսյանը երկիրը ղեկավարեց կամ ղեկավարելու է 10 տարի, և ղեկավարեց կամ ղեկավարելու է կառավարման կիսանախագահական համակարգի պայմաններում: Սակայն մենք նրանից այդպիսի ելույթ, այդքան համապարփակ, մատը վերքի վրա դնող ելույթ չենք լսել, որը հնարավոր կլիներ իրականություն դարձնել այդ համակարգի պայմաններում: Եվ այն ժամանակներում, երբ նա նախագահ էր և նախագահ էր հզոր լիազորություններով:
Ինչո՞ւ նման ելույթ նա չունեցավ: Ինչո՞ւ երկրի քաղաքական–տնտեսական, սոցիալական կյանքի նման ախտորոշում չարեց այդ ժամանակներում: Չէ որ դա շատ տրամաբանական կլիներ: Ավելի տրամաբանական, քան այս ելույթն է: Որը, եթե ռեալ նայենք իրավիճակին, ապա ըստ էության կողքի մարդու դիտարկումներ են: Այլ կերպ ինչպե՞ս բնութագրես, եթե նա չի լինելու քաղաքական այն գործիչը կամ երկրի ղեկավար պատասխանատուն, ում օրոք պետք է կյանքի կոչվեն տվյալ ծրագրերը:
Կամ ո՞վ գիտե, գուցե հենց ինքն է լինելու իրական պատասխանատուն:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում